De toeschouwer ‘onthokt’

‘This’ is gebaseerd op een psychologisch ontwikkelingssysteem.

Het is de meest avontuurlijke voorstelling van Dylan Newcomb ooit.

Vlak voor aanvang doet het eerste gerucht de ronde: we moeten anderhalf uur lang staan tijdens de voorstelling This van Dylan Newcomb. Maar dan komt de choreograaf zelf de zuchtende toeschouwers geruststellen: we mogen best gaan zitten, op de vloer.

Anderhalf uur later komt het publiek uitgelaten terug in de foyer. Slechts een handvol toeschouwers heeft even gezeten, de rest is de tijd vergeten in de meest avontuurlijke voorstelling van Newcomb ooit.

This is als sluitstuk van het vierluik Writing on the Walls, opnieuw een onderzoek naar de rol van de toeschouwer. Maar waar de danser in het vorige deel Burn nog alleen het publiek op de huid zat, bepalen de zes dansers en de ‘deelnemers’ nu gezamenlijk de voorstelling.

Tachtig mensen worden per keer, dicht op elkaar gepropt, in een pikdonkere kubus bijeengebracht. Al snel wordt er flink gegiecheld. Tot de dansers/acteurs binnenkomen op een ontregelende manier die hier niet verklapt kan worden. En dan begint een draaikolk van zintuiglijke magie, maffe en ontroerende scènes, groepsdynamiek, zang en dans. Van een alternatieve versie van het Zwanenmeer tot discodans.

Newcomb (Boston, 1971) laat verschillende werkelijkheden op uiterst geraffineerde wijze in elkaar grijpen. Zo staat het publiek, opgedeeld in een aantal groepjes, met gesloten ogen naar een verhaal van zijn danser te luisteren. Een fractie van een seconde later mogen de ogen open en staat er een andere danser die een nieuw verhaal naadloos laat overgaan in het net beluisterde verhaal.

Newcomb heeft zich voor dit ervaringstheater laten inspireren door een psychologisch ontwikkelingssysteem, getiteld Spiral Dynamics, van de Amerikanen Clare Graves en Don Beck. Het legt de onderwerping aan verborgen regels, codes en waarden van individuen en gemeenschappen bloot en werd gebruikt gedurende het apartheidsregime in Zuid-Afrika als instrument voor verandering.

Wat dit systeem met This doet is in feite een ‘onthokking’ van de toeschouwer. Dat doen veel performances in de dans de laatste jaren, maar dat levert doorgaans gortdroge, publieksminachtende essaydans op. Newcomb gaat in intelligentie, humor en creativiteit stappen verder: This is een energiegever van de eerste orde en een theaterervaring die lang nazindert. Anderhalf uur rondlopen in dit theatrale universum voelt als een voorrecht.

Dans

Dylan Newcomb: This. Tournee t/m 31 mei. Info www.korzo.nl.