Iraakse top tegen verkiezingswet, tegenslag voor VS

In Irak heeft de presidentiële raad – een orgaan dat alle wetten moet ratificeren – een plan voor nieuwe provinciale verkiezingen verworpen en teruggestuurd naar het parlement. De wet wordt gezien als cruciaal voor de pogingen Irak te stabiliseren. De beslissing is een tegenvaller voor het Amerikaanse streven naar verzoening in Irak.

De presidentiële raad nam zijn besluit ondanks een telefonisch beroep van de Amerikaanse vicepresident Dick Cheney. Hij probeerde de raad op de valreep de wet op de provinciale verkiezingen goed te laten keuren. Na de afwijzing door de raad – die bestaat uit de president en de twee vice-presidenten die het onderling niet eens konden worden – reageerde het Witte Huis met de opmerking dat „democratie zo werkt”.

De afwijzing illustreert de problemen bij de pogingen tot een machtsdeling te komen tussen de shi’itische meerderheid, de sunnitische minderheid en de Koerden. Veel sunnieten boycotten de vorige parlements- en gemeenteraadsverkiezingen in januari 2005. Die verkiezingen leidden tot een representatieve regering waarin de shi’ieten en de Koerden meer macht kregen dan de sunnieten. De VS hoopten dat nieuwe verkiezingen op 1 oktober van dit jaar de sunnieten meer politieke macht zouden geven, hetgeen de angel uit hun verzet zou kunnen halen.

Een van de belangrijkste redenen waarom veel shi’ieten ontevreden zijn over de wet op de regionale verkiezingen is de vraag wie het recht heeft provinciale gouverneurs te ontslaan, regionale functionarissen of de centrale regering. Een woordvoerder van de presidentiële raad zei dat sommige bepalingen in de wet strijdig zijn met de grondwet. Hij zei niet welke van de drie leden van de presidentiële raad bezwaar maakte tegen de wet, maar volgens vicepresident Tariq al-Hashemi – lid van de raad – was het zijn sunnitische collega, vicepresident Adel Abdul-Mahdi. Volgens Koerdische zegslieden werd Abdul-Mahdi – de gesprekspartner van Cheney toen die probeerde de wet te redden – in zijn verzet gesteund door het derde lid van de raad, president Jalal Talabani, een Koerd.

Het is niet duidelijk wanneer het parlement zich weer over de afgewezen wet gaat buigen. Het parlement is met reces tot 18 maart. Het heeft weken geduurd voordat het parlement de nu afgewezen wet aannam. (Reuters, AFP)