De rioolspreeuw zingt het mooist

Mannetjesspreeuwen die leven in de buurt van open riolen zingen langer en gevarieerder dan spreeuwen verderop. En vrouwtjesspreeuwen vinden de zang van de rioolspreeuwen ook mooier. Dat berichtte een Brits-Duits team van biologen gisteren in het wetenschappelijke internetblad PLoS ONE.

Het nieuws is minder romantisch dan het lijkt. De verklaring komt van het hoge gehalte aan natuurlijke en synthetische hormonen in rioolwater. Het voedsel dat de spreeuwen verzamelen uit de open filterbedden van rioolwaterzuiveringsinstallaties bevat zoveel hormonen dat het de hersenbouw beïnvloedt.

In de winter van 2003-2004 bestudeerden de biologen spreeuwen bij twintig zuiveringsinstallaties. Het bleek dat de spreeuwen hun dagelijks kostje voor de helft uit de filterbedden haalden, vooral in de vorm van pieren. De onderzoekers maten het hormoongehalte van de pieren en gaven, in een experiment, mannetjesspreeuwen eenzelfde hoeveelheid van dit mengsel.

In de lente werden de mannetjes elk apart bij een vrouwtje in een kooi gezet. De zang waarin zij uitbarstten, werd afgedraaid voor vrouwtjesspreeuwen in kooien met een luidsprekertje. De tijd die de vrouwtjes dichtbij de luidspreker doorbrachten gold als maat voor de zangwaardering.

Het hersendeel dat de zang beïnvloedt bleek bij de ‘rioolspreeuwen’ licht vergroot. Het komt maar zelden voor dat mannetjes aantrekkelijker worden van de verstoring van hun hormoonbalans, noteren de onderzoekers. De invloed op de spreeuwenpopulatie kan echter bijzonder ongunstig zijn omdat hormonaal verstoorde spreeuwen een verzwakte afweer hebben.

De studie is te lezen via nrc.nl/wetenschap