Fiscale spijtoptanten in de rij

Duitsers met rekeningen in Liechtenstein melden zich en masse als spijtoptant, om boetes te ontlopen. Ook belastingdiensten in andere landen buigen zich over de gelekte gegevens.

Het wachten was op de feiten. Wat heeft de Duitse fiscus werkelijk in handen na de recente invallen bij burgers die verdacht worden van belastingvlucht naar Liechtenstein? De spectaculaire actie deed vorige week veel stof opwaaien, maar over het resultaat werd gezwegen.

Gisteren werd een tussenbalans opgemaakt. Procureur-generaal Hans-Ulrich Krück verschafte eindelijk cijfers. Krap twee weken na de inval bij Klaus Zumwinkel, ex-bestuursvoorzitter van Deutsche Post – de man die het grootste Duitse belastingonderzoek ooit ontketende – is in ieder geval een bedrag van 27,8 miljoen euro gestort op de rekening van de belastingdienst. Door fiscale zondaars die met spoedovermakingen op strafvermindering hopen.

De fiscus is 120 procedures begonnen tegen 150 Duitse belastingovertreders. Tot nu toe is 200 miljoen aan Duits kapitaal getraceerd bij stichtingen in Liechtenstein, de geldsluizen tussen Duitse klant en bank in het vorstendom.

Bovendien hebben 91 verdachten van belastingvlucht inmiddels bekend. En volgens procureur-generaal Krück hebben 72 mensen zichzelf spontaan bij de fiscus aangegeven. Bij de actie zijn acht officieren van justitie betrokken en 139 fiscale rechercheurs. De onderzoekingen concentreerden zich op München (34 gevallen), Hamburg (30), Stuttgart (24), Frankfurt (17) en op verschillende steden in de deelstaat Noordrijn-Westfalen (15 gevallen).

Het onderzoek naar de zwart-geldstromen richting Alpenstaatje begon op donderdag 14 februari met een huiszoeking bij Klaus Zumwinkel, tot die dag topman van Deutsche Post. Zumwinkel was een sleutelfiguur in het Duitse bedrijfsleven met goede relaties in zowel ondernemingskringen als de politiek. Een dag later had hij al zijn functies neergelegd. De aanklacht luidde dat hij miljoenen onbelast naar Liechtenstein had gesluisd.

In heel Duitsland volgden invallen in woonhuizen en kantoren. De fiscus bleek over een cd-rom of dvd met informatie te beschikken die ontvreemd was van de Liechtenstein Global Trust (LGT), eigendom van prins Hans-Adam II ‘von und zu Liechtenstein’. De cd-rom is voor 4,2 miljoen euro verkocht aan de Duitse inlichtingendienst, die het schijfje doorgaf aan de fiscus.

Hoewel procureur-generaal Krück gisteren niets wilde zeggen over degene die de informatie heeft gestolen en in Duitsland te koop heeft aangeboden, zou het gaan om een 42-jarige oud-werknemer van de Liechtenstein Global Trust, genaamd Heinrich Kieber. Hij werkte tot 2002 bij de bank.

Kiebers informatie loopt tot 2002. Maar de Duitse fiscale recherche heeft aan verdachten documenten voorgelegd met belastinggegevens tot 2005, meldde de Süddeutsche Zeitung. Hetgeen de speculatie voedt dat een nieuwe bron in Liechtenstein is aangeboord. Met verse databestanden.

De Duitse minister Peer Steinbrück (Financiën, SPD) drong gisteren aan op een aanpak in EU-verband van belastingparadijzen die zich in Europa weinig gelegen laten liggen aan regels: de fiscale vrijhavens Liechtenstein, Monaco en Andorra. Gisteravond is voor overleg hierover prins Albert II van Monaco in Berlijn aangekomen.

Hoewel onduidelijk is of de informatie uit Duitsland komt, worden intussen in verschillende landen onderzoekingen gedaan naar belastingvlucht via Liechtensteinse stichtingen. Het Handelsblatt van vandaag schrijft dat in de Verenigde Staten fiscale rechercheurs meer dan honderd ‘Liechtenstein-verdachten’ op het oog hebben. Ook in Zweden en Noorwegen lopen belastingonderzoeken.

Het feit dat de informatie gestolen is – en dat het hier feitelijk om heling gaat – blijft in de Bondsrepubliek de gemoederen bezighouden. De Berlijnse advocaat Ferdinand von Schirach denkt dat de regering niet zonder meer wegkomt met deze dubieuze vorm van gegevens binnenhalen. In een interview zei hij laatst dat met de aankoop van de cd naar Liechtensteins recht een zwaar delict is begaan.

Schirach wil een rechtszaak tegen de regering beginnen. Hij zei echter ook dat het Duitse recht, anders dan bijvoorbeeld het Amerikaanse, geen verbod kent om „de vruchten van een verboden boom te eten”. Oftewel: een bewijs dat primair onrechtmatig is verkregen, maar waarvoor de regering wel netjes heeft betaald, mag in Duitsland worden gebruikt.

Thomas de Maizière, minister en adviseur in het kabinet van bondskanselier Merkel, verklaarde onlangs onomwonden: „Inlichtingendiensten zijn altijd geïnteresseerd in betrouwbare informatie. Die informatie is in twijfelgevallen belangrijker dan de betrouwbaarheid van de informant.”

Lees eerdere artikelen op nrc.nl/liechtenstein