Boos op Wouter, nee Gerrit, nee Piet Hein

Is het geheugenverlies, of een leugentje om bestwil?

Voor vakcentrale FNV is het te hopen dat haar voorzitter Agnes Jongerius het laatste op het oog had. Eerder deze week haalde ze hard uit naar Balkenende IV. Een werkgeverskabinet dat geen oog heeft voor de belangen van werknemers, vond Jongerius.

Aanleiding: de dreiging van minister Donner (Sociale Zaken, CDA) om het traditionele voorjaarsoverleg tussen werkgevers, werknemers en kabinet dit jaar maar eens over te slaan wegens gebrek aan concrete agenda. Daarbij was Jongerius laatst ook al niet uitgenodigd als spreker op het jaarcongres van werkgeversvereniging VNO-NCW.

Het is kortom uit tussen de FNV en kabinet en werkgevers.

En dus opende Jongerius de aanval. Ze had het daarbij vooral op PvdA-leider en minister van Financiën Wouter Bos voorzien. „Vroeger, als we er niet uit kwamen met De Geus, belde ik via de achterdeur aan bij Gerrit Zalm. Die ging dan helpen”, zei ze in de Volkskrant. Zalm wist altijd wel een creatieve oplossing te bedenken voor verlammende impasses. Zalm had „senioriteit en gezag”, zei Jongerius. „In het huidige kabinet speelt niemand die rol – ook Wouter Bos niet.”

Bos reageerde geprikkeld op de confrontatie „Ze kan me altijd bellen”, liet hij weten.

Bij Bos’ voorganger Zalm, daarentegen, zal de opmerkingen van Jongerius met een glimlach ontvangen zijn. Wat een ommezwaai van de immer strijdlustige vakbondsvrouw. Het is net of Jongerius vergeten is waar de vorige kabinetten Balkenende, mét de VVD, voor stonden.

Een kleine opsomming van de daden van de neoliberale kabinetten Balkenende: aanpassing van de WAO, twee jaar nullijn van de lonen, afschaffing van vut en prepensioen, schrappen van gesubsidieerde banen, aanscherping van de werkloosheidswet.

Daarbij was Gerrit Zalm, hoewel zelf lid van zowel de FNV als CNV, de minister die zich het felst verzette tegen de dreiging van de vakbonden met acties. Toen de bonden in het najaar van 2004 een grote protestbijeenkomst organiseerden over de aantasting van de vut, zei hij: „Ik zwaai wel naar ze uit mijn raam als ze hier op het Malieveld langs komen.” Jongerius was woedend destijds. Op Zalm.

Maar dat komt nu blijkbaar even niet uit. Nu wil Jongerius via Bos de druk op Donner opvoeren om alsnog een overleg af te dingen. Maar het heeft er alle schijn van dat ze tegen de verkeerde boom staat te blaffen. En als de FNV werkelijk vindt dat Bos weinig gezag heeft in het kabinet, doet Jongerius er beter aan de Randstadrail te pakken naar de Laan van Nieuw Oost-Indië. Daar staat Donners ministerie.

Egbert Kalse