Volwassenen op toneel tot op het bot gefileerd

Jeugdtheater Het geheven vingertje van Theatergroep MAX. (10+), door Jetse Batelaan. Tournee: t/m 4 apr. Inl.: 0152-122977 of www.tgmax.nl.

Doet ze haar best de lijst van verstoorde jeugdtheatervoorstellingen met waardigheid voor te dragen, gaat er in de zaal een mobieltje af. Hele publiek lachen. „Ik wacht wel even hoor!” Nee, actrice Bianca van der Schoot vindt het niet om te lachen. Weer een verstoorde voorstelling erbij.

Bloedserieus laten zien hoe absurd de werkelijkheid is. Het is een kunst die regisseur Jetse Batelaan goed verstaat bij Theatergroep MAX. Zeldzaam goed, want een stuk als Het geheven vingertje zie je niet vaak. Kalm, maar met een meedogenloos inzicht in wat volwassenen zo onuitstaanbaar maakt, onderzoekt Batelaan de grenzen van het toelaatbare. Wat mag wel en wat mag niet? En wie bepaalt dat?

We staan nog bij de garderobe als acteur Marien Jongewaard ineens opduikt. Adrenaline zichtbaar door het lijf gierend, actieshirt over zijn gewone kleren, megafoon aan de mond. Bulderend: de voorstelling zal vanavond een beetje anders beginnen. In het kader van de ‘Landelijke theaterstilte ter nagedachtenis van alle verstoorde jeugdtheatervoorstellingen in de categorie 10+’.

Is dit nou serieus? Bij het betreden van de zaal, krijgen we allemaal wel ‘heel serieus’ een actiepetje. Maar nee, ook dit is theater. Batelaan, die eerder de hit Voorstelling waarin hopelijk niets gebeurt maakte bij MAX, biedt iedereen ouder dan tien een hilarische kijk op gezag en verbod. Met minimale middelen, op het snijdvlak van realisme en verbeelding.

In een speeltuin staan vier acteurs. De dodelijke ernst waarmee Van der Schoot de lijst van verstoorde voorstellingen voorlas, drukt nog als een overlijdensbericht op de zaal. Toch kondigen de acteurs het monter aan: de ‘echte’ voorstelling gaat nu beginnen. En prompt trappen ze de hele speeltuin aan gort. Van actievoerende moralisten naar redeloze vandalen. De ontmaskering is ingezet.

Het vernielde kinderoord is de plek waarop Batelaan volwassenen tot op het bot fileert. Maar de korte, komische scènes zouden niet half zo leuk zijn zonder het krachtige acteerwerk.

Heerlijk bloedirritant is actrice Willemijn Zevenhuizen. Amper op het toneel als moeder van Bart, rent ze er weer vanaf, achter haar denkbeeldige kleuter aan. Vanachter het toneel horen we haar roepen – „Nee, niet doen! Laat los, Bart! Kom hier, Bart!” En op het toneel zien we intussen de vader van Bart. Zoenend met de moeder van Moniek.

Maar echt schrijnend wordt het pas met de vader van Moniek, een prachtige rol van Jongwaard. Als hij zijn vrouw met een ander bezig ziet, geeft hij die ander beleefd een hand. Even voorstellen.

Veel meer dan ‘de moeder van’ en ‘de vader van’ blijft er niet over van volwassenen. Toch is het niet enkel spotzucht die Batelaan drijft. Het is spotzucht, getemperd door mededogen.