Regel de scheiding vóór de trouwdag

De financiële gevolgen van een echtscheiding zijn groot. Twee huishoudens, alimentatie, proceskosten. Een goede voorbereiding scheelt veel ellende.

Wie vandaag trouwt loopt dikke kans over een paar jaar gescheiden te zijn. Ruim dertig procent van de huwelijken eindigt vroeg of laat in een echtscheiding, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Ondanks dat hoge percentage zijn er weinig mensen die bij hun trouwen vooruitzien naar hun eventuele scheiding. In de aanloop naar ‘de mooiste dag van je leven’ staat je hoofd immers niet naar alimentatie en het verdelen van de dvd-collectie. Toch zou dat wel moeten. Want een goede voorbereiding op de financiële gevolgen van je scheiding scheelt veel ellende op het moment dat het zo ver is.

Een goede voorbereiding staat of valt bij de keuze van het soort huwelijkscontract: trouw je op huwelijkse voorwaarden of in gemeenschap van goederen? „Huwelijkse voorwaarden is veruit de beste keus”, zegt scheidingsnotaris Siegrid Jansen. „In de voorwaarden kun je al veel verdelingsafspraken maken. Bij het opstellen van de voorwaarden word je gedwongen na te denken over de gevolgen van een scheiding. Bij gemeenschap van goederen daarentegen overkomt alles je. Het gehele bezit wordt simpelweg in tweeën geknipt.” Dat kan leiden tot een hoop spanningen en ruzie, weet Jansen. „Als één van de partners bijvoorbeeld een erfenis heeft gehad van de ouders, wordt ook dat bedrag bij een scheiding gelijk verdeeld. Dat is vaak vervelend voor de partner die de erfenis kreeg. In huwelijkse voorwaarden kun je echter afspreken dat alleen de erfgenaam rechten houdt op het geld.” Ook over de verdeling van zaken als kapitaal, het huis en andere bezittingen kunnen in de huwelijkse voorwaarden alvast afspraken worden gemaakt.

Toch is het opstellen van huwelijkse voorwaarden geen garantie voor een soepele financiële afhandeling van de scheiding. Dat komt voor een belangrijk deel door de alimentatie. „Het is wettelijk niet toegestaan om daarover al van tevoren afspraken te maken”, legt Jansen uit. „Hoogte en duur van de betaling worden bepaald aan de hand van de situatie op het moment van scheiding.” De alimentatie is dus bij een scheiding altijd het meest ingewikkelde onderwerp. Jansen: „Alimentatie is voor één van beide partijen altijd slecht nieuws en daarom een bron van discussie.”

Een ander probleem bij een scheiding is de interpretatie van de huwelijkse voorwaarden. Je kan alles nog zo mooi op papier zetten, de afspraken kunnen altijd op meerdere manieren worden uitgelegd. Onder druk van de emoties leidt dat vaak tot besluiten waarvan mensen achteraf spijt krijgen, vertelt Fred Schonewille, docent notarieel recht aan de Universiteit Utrecht. „Om de lieve vrede te bewaren kan een van de partners bijvoorbeeld afstand doen van aanspraken op het pensioen van de ander, zonder dat men precies beseft hoeveel geld men eigenlijk weggeeft”, aldus Schonewille.

Na de scheiding ontstaan twee huishoudens. Met alle extra kosten van dien: twee hypotheken, twee auto’s, twee inboedels en twee kamers voor ieder kind. Schonewille: „Die dubbele uitgaven kunnen fors zijn. Een modaal gezin met twee kinderen is na de scheiding gemiddeld duizend euro per maand extra kwijt. Gescheiden partners realiseren zich de omvang van de dubbele kosten vaak pas achteraf. Maar dan is het te laat. Men is al jaren gewend aan een bepaalde levensstandaard. Dan is het lastig om ineens een heel stuk terug te moeten.”

Daarom drukt Schonewille scheidende partners op het hart een financieel adviseur in de arm te nemen bij het afwikkelen van de scheiding. „Het komt regelmatig voor dat mensen denken dat ze het allemaal zelf wel kunnen uitzoeken. Maar een scheiding is in financiële zin behoorlijk ingewikkeld. Het inhuren van een fiscalist of een accountant loont meestal de moeite.”