Liedjes als kleine comedyshows

Muzikant Jens Lekman heeft nu zijn eerste echte album uitgebracht.

Van Arthur Russell leerde hij dat je best heel veel muziekstijlen kunt hebben.

Jens Lekman is een jonge Zweedse indiemuzikant met al een fiks aantal ep’s en bijna evenveel stijlwendingen op zijn naam. Zijn eerste echte album Night Falls Over Kortedala bevat speelse liedjes vol kleurrijk bijeengesamplede arrangementen, met opmerkelijke teksten die gaan over het snijden van avocado’s of het nut van een astma-inhalator. En net zo makkelijk over een jongen die door een lesbische vriendin wordt gevraagd om als stand-inschoonzoon te dienen bij een bezoek aan de ouders.

„Ik ben een verhalenverteller, ik ben gek op het spelen met woorden. Eerlijk gezegd zou ik graag eens een sitcom willen schrijven, een echt goede dan. Want de meeste sitcoms worden met weinig liefde gemaakt. Ik zie mijn eigen liedjes ook als kleine comedyshows, soms met een traan in de ooghoek. Dat zijn vaak de beste.”

Lekman (1981) wordt vaak in verband gebracht met de vocale techniek die bekend staat als croonen. Niet dat hij nu gemakkelijk op dezelfde hoop kan worden gegooid als Jamie Cullum en diens karrevrachten navolgers, want daarvoor kent zijn muziek te veel excentrieke trekjes.

„Mijn stem is nogal een handicap. Ik kwam laat uit de puberteit, en toen had ik ineens ik een zware, donkere stem. Als ik niet uitkijk, is het alsof je een mug met een atoombom te lijf gaat. Die associatie heb ik nou altijd met crooners. Het is lastig om gevoelig te klinken, met zo’n stem. Daarom probeer ik me juist in te houden, die atoombom te ontmantelen, en te zoeken naar een soort lichtheid en naar de nuances in de voordracht. Een ambacht op zich.”

Met die stem vlindert hij door prachtige liedjes, verpakt in kleurrijke arrangementen. Live sleept hij een kleine strijkerssectie mee, maar op de plaat zijn het ook samples die het werk doen. Daar draait hij niet omheen, getuige subtiele ingrepen van digitale aard, maar toch bereikt hij een fraaie combinatie met organische klanken. „Ik ben erg voor de menselijke touch, daar heeft de wereld meer van nodig.”

Night Falls Over Kortedala is zijn eerste echte album, na een hele reeks ep’s die deels werden gecompileerd op When I Said I Wanted To Be Your Dog. „In de Zweedse scene stond ik heel lang bekend als de man die geen album uit wou brengen”, zegt hij. „Ik denk niet echt in albums. Ik maak liedjes, dat is mijn vak. Anderen stellen daar dan weer cd’s uit samen. Voor Night Falls Over Kortedala gaf ik dertig liedjes aan een vriend van me, en die koos de twaalf liedjes uit die op de cd zijn komen te staan. Tja, dat is dan ook een compilatie eigenlijk.”

Kortedala, een voorstad van Gotheburg, is niet zo’n spannend oord, zegt Lekman, die er toch nog vijf jaar woonde. „Nee, daar was weinig inspiratie te halen. Alleen het nummer Shirin, dat gaat over de schoonheidssalon pal naast mijn studio.” Sinds kort heeft hij Zweden verruild voor het veel zonniger en warmere Melbourne. „Het was verbazend hoe gemakkelijk het was om als immigrant Australië binnen te komen. Als je niet voor moest komen in het Neurenberg Tribunaal, word je met open armen verwelkomd. Het is er prettig toeven, goedkoop en lekker warm. Sinds ik er woon, zijn de liedjes die ik schrijf een stuk relaxter en zomerser geworden, al hoop ik niet dat ik nou in Jack Johnson verander.”

Lekman is te zien in de documentaire Wild Combination: A Portrait Of Arthur Russell van Matt Wolf, die onlangs draaide op het Berlijnse filmfestival. Hij is geobsedeerd, zegt hij, door de muziek van componist, producer en cellist Arthur Russell (1951-1992), door de bevriende beatdichter Allen Ginsberg omschreven als buddhist bubblegum music.

„Arthur Russell is vooral bekend als experimentele discopionier. Ik assisteer momenteel bij het samenstellen van een cd met nagelaten werk van hem, dat juist veel meer met country en folk van doen had. En dat van dezelfde man die zulke vreemde, fascinerende disconummers in elkaar zette! Wat hij ook maakte: disco, intieme liedjes met uitsluitend cellobegeleiding, folk, gecomponeerde ensemblemuziek of wat dan ook, het heeft bijzondere eigenschappen waar ik maar niet de vinger op kan leggen. Het blijft typisch Russell. Dat leerde mij dat je heel goed allerlei verschillende soorten muziek kunt maken, iets waar ik vroeger vaak aan twijfelde. Zolang je er maar genoeg van jezelf in stopt. Maar wat mijn muziek dan precies Jens Lekman maakt? Daar moet ik mij maar niet druk over maken, het komt er juist op een onbewuste manier toch wel uit.”

Jens Lekman treedt op, vanavond in Paradiso Amsterdam.De cd Night Falls Over Kortedala is uitgebracht bij Secret Canadian, distr. Konkurrent.