Hoeveel Nederlanders hebben tot nu toe geleefd?

Gisteren vroeg Jacqueline den Hartog uit Oostzaan naar het totale aantal mensen dat tot nu toe heeft geleefd: ruim 160 miljard, volgens een berekening van demograaf Carl Haub. Vandaag Jacquelines specifieke verzoek: hoeveel Nederlanders zijn in de geschiedenis van de mens geboren?

Ook dat is al vaker berekend, al blijft het „natte vingerwerk”, zegt historisch demograaf dr. Frans van Poppel van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) in Den Haag.

Van Poppel was een van de deskundigen die het totale aantal Nederlanders in de jaren zeventig berekenden voor een bekende tv-serie van de NOS over de geschiedenis van Nederland. Aan de uitkomst werd de titel ontleend: 58 miljoen Nederlanders. Volgens het persbericht ging het om ‘alle mensen die vanaf de oertijd tot in 1977 hebben geleefd en nog leven op het stukje wereld dat wij vandaag Nederland noemen’. Gelijkgezinden die je met ‘een beetje goede wil een „Volk” zou kunnen noemen’ al maakten ‘gestrenge historici’ daar wel bezwaar tegen.

Het probleem bij deze berekening was en is dat er geen demografische gegevens van Nederland bestaan van voor de negentiende eeuw . „De eerste fatsoenlijke volkstelling was in 1795”, zegt Van Poppel.

Volgens schattingen leefden rond 1500 ongeveer 900.000 mensen op het huidige grondgebied. En voor de periode 1500-1800 is voor delen van Holland, Friesland, Overijssel, Gelderland en Brabant wel bekend hoeveel ‘weerbare mannen’, çommunicanten’ (kerkleden) en ‘haardsteden’ (huizen) er waren. Van Poppel: „Vervolgens kun je schatten hoeveel personen een huishouden gemiddeld telde. Dat kun je extrapoleren naar heel Nederland.”

Met een geleende levensverwachting uit Frankrijk (bij geboorte 25 à 30 jaar) en geregistreerde migratiecijfers van na 1865 rekent Van Poppel door. Zo komt hij uit op in totaal 42,2 miljoen Nederlanders in 1800 en 71,4 miljoen Nederlanders anno 2008. 71,4 miljoen mensen, op dat hele kleine stukje aarde.

Eppo König

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Aantal geborenen ooit

In de rubriek next question (Hoeveel Nederlanders hebben tot nu toe geleefd?, dinsdag 26 februari) wordt ten onrechte gesproken van ruim 160 miljard mensen die ooit geboren zouden zijn. De berekening van demograaf Carl Huib kwam in werkelijkheid uit op ruim 106 miljard geborenen, zoals een dag eerder juist in de krant stond.