Laveren tussen profetische en pornografische zinnen

Jeugdtheater Apocalypso van Het Syndicaat, door Daniëlle Wagenaar. Tournee: t/m 26 april. Inl. 020-6168744 of www.hetsyndicaat.com

Dode duiven vallen uit de lucht. Zonder palmtak, grijs als ratten. Het einde der tijden nadert. En juist nu weet Jesse precies wat hij wil worden: verloskundige. „Ik dacht met het woord te beginnen, ik weet alleen niet welk woord.”

Het scheelt niet veel, Jesse en Jezus. Maar verder is de voorstelling Apocalypso, het avondvullende toneeldebuut van schrijver Jibbe Willems, opgevoerd door Het Syndicaat, zo goddeloos als het maar kan. In de schaduw van de nakende Dag des Oordeels wordt het toneel bevolkt door hoeren, junks, pooiers en paupers. Zo’n twintig schimmige personages in totaal, krachtig gedragen door zes acteurs en live bijgestaan door twee funkmuzikanten. In dit volle, maar helder gecomponeerde armageddon van theatermaker Daniëlle Wagenaar zijn de hoeren de reddende straatengelen. Heupwiegend in gouden hotpants zijn zij uitverkoren tot de handel in dat laatste beetje troost, dat laatste beetje hoop.

Apocalypso combineert klassieke dramatische spanning, vol vooruitwijzingen naar het onafwendbare noodlot, en een zap-achtige opeenvolging van korte, absurdistische scènes. In de hoofdlijnen volgen we Jesse, een hoerenzoon in een maagdelijk wit pak, op weg naar zijn sollicitatie. Vreemde, hel en verdoemenis prekende figuren komen op zijn pad, en algauw ontdekken we hoe we zijn verloskundige ambities moeten begrijpen. Jesse, een mooie rol van Gerold Guthman, is de nieuwe Messias.

Wagenaar heeft een voorliefde voor dynamische, hedendaagse taal. Alleen daarom al mag ze haar handen dichtknijpen met Jibbe Willems, sinds twee jaar huisschrijver van Het Syndicaat. Willems laat zijn personages virtuoos laveren tussen even profetische als pornografische volzinnen en kale, spitsvondige straattaal. Het profetische voert in Apocalypso soms wat al te luidruchtig de boventoon, maar Wagenaar zet daar haar dimmende regie tegenover.

Het is dankzij deze combinatie dat de voorstelling een schone symboliek bevat, waarin verwijzingen naar het nieuwe Testament hilarisch banaal en actueel worden. Zoals in het slotbeeld, in de hemelse, met neon verlichte nachtclub Calypso, waar de hoeren zingen en de penose met appelsap proost op de verloste staat.

Apocalypso is zwartkomisch en goddeloos verontrustend. Meer van dat theater graag.