Koffie verkeerd

Het gesprek zou gaan over de film. Wanneer de afdeling ‘buitenlandse zaken’ van de gemeente Peking daar om vraagt dan is het ernst. Was het niet altijd zo geweest dat de partijbureaucraten weinig aan het toeval wenste over te laten? Rondbuikige mannen van middelbare leeftijd, altijd in pak, die vriendelijk lachend, maar met een ernstige ondertoon, van de hoed en de rand van ieder project wilde weten? Welke mensen, welke plaatsen, welke vragen?

Het zou een verassing worden. Voor ons stonden twee jochies, één met een haaientand aan een leren koordje om zijn nek, de ander in een Hawaïshirt. Maar de naamkaartjes spraken geen leugens: er was een nieuwe generatie apparatschik opgestaan. Partijbureaucraten droegen niet langer pakken. Partijbureaucraten bestelden een koffie verkeerd. En partijbureaucraten maakten geintjes. „Laten we van elkaar leren.”

De nieuwe lichting was duidelijk van een andere soort. Of niet?

Het gesprek zou gaan over de film. Maar het werden de Spelen. Het mocht de filmploeg immers niet zijn ontgaan dat er kritiek was op de Spelen. De staatskrant van de dag ervoor had er zelfs mee geopend. Weliswaar ging het over de president van het Olympisch Comité die wist dat de Spelen een groot succes zouden worden, maar hij zei het wel naar aanleiding van discussies over een boycot.

Dat Spielberg te elfder ure op zijn schreden was teruggekeerd, was een blamage. Maar dat de Spelen van 1980 een succes waren geweest, ondanks een boycot van Amerika, aldus het Comité, stelde de partijschönlingen amper gerust.

Of de filmploeg ook wist van collega’s uit Helan die roet in het eten wilde gooien? Hoe de stemming erover in Nederland was? Of er ook aantallen konden worden gegeven? Hoeveel er zouden komen en hoeveel daarvan pro- of anti-China waren. De ploeg deed haar best en omzeilde de vragen. Uit landsbelang. En nee, over de mensen, plaatsen en vragen in de film werd niet gepraat – gelukkig maar. Maar was het nieuwe kader van China wel zoveel beter?

Floris-Jan van Luyn

Floris-Jan van Luyn is journalist en filmmaker en oud-correspondent van NRC Handelsblad in China