Gejuich bij een aangekondigde brand

Bewoners uit Kruiskamp hadden geen zin in een daklozenopvang in hun buurt. Was de brand toeval of eigenrichting?

Het gebouw in Den Bosch waar een daklozenopvang zou komen, is volledig afgebrand. De tijdelijke bewoners waren niet aanwezig toen de brand uitbrak. Foto Merlin Daleman Nederland, Den Bosch, 25-02-08 De resten van het pand dat vrijdag j.l. afbrandde. Gemeente Den Bosch wilde er een opvang centrum voor dakloze en drugsverslaafde van maken. © Foto Merlin Daleman branden schade ruines Daleman, Merlin

Het triomfantelijke gejuich van de bewoners van Kruiskamp is achteraf misschien wel het schokkendst. Wij hebben gewonnen! De gemeente wil een junk-hostel voor daklozen in hun buurt vestigen? Mooi niet. Niks mee te maken dat het een democratisch genomen besluit is. Wij zijn tegen, dus roepen wij op woensdagavond tegen de burgemeester dat de boel in de fik moet. En vrijdagnacht gáát de boel in de fik. Zo, ook weer klaar. Voorlopig geen junk-hostel in Kruiskamp.

De technische recherche onderzoekt nog wat de oorzaak van de brand is die het pand aan de Churchilllaan in Den Bosch-West verwoest heeft. Maar burgemeester Ton Rombouts (CDA) en de brandweer durven er nu al hardop over te speculeren: brandstichting. En daarmee is het een voorbeeld van eigenrichting door burgers die het ergens niet mee eens zijn.

Willem de Haan, hoogleraar criminologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, wil het zo pas noemen als het bewijs voor brandstichting geleverd is. Maar dan, zegt hij, past het in een patroon dat vaak gezien wordt in volksbuurten als Kruiskamp, waar mensen zich achtergesteld voelen en wantrouwen koesteren tegen alles en iedereen, zéker de overheid. Met wetten en regels uit Den Haag of het stadhuis hebben zij niks te maken. Zij maken hun eigen wetten en regels. En die kunnen heel effectief zijn.

Zo bekogelden bewoners van de Haagse Schilderwijk in 2005 raadsleden en politieagenten met eieren en stenen omdat de gemeente een gebruikersruimte voor harddrugsverslaafden in hun buurt wilde vestigen. De ruimte kwam er niet. Kort daarna dreigden bewoners van Katendrecht in Rotterdam met brandstichting toen er bij hen in de buurt een internaat voor ex-prostituees zou komen. Het internaat kwam er ook niet. In 2007 zouden er vijf verslaafde prostituees in de Tilburgse wijk Fatima komen wonen. Een van de bewoners was zo boos dat hij de wethouder aan haar haren trok.

Woensdagavond kwamen tweehonderd bewoners van Kruiskamp naar de informatiebijeenkomst over het junk-hostel, en de emoties liepen hoog op. De politie ging daarna extra surveilleren in de wijk. De eigenaar van het pand aan de Churchilllaan, woningcorporatie Brabant Wonen, waarschuwde de drie bewoners, die er als kraakwacht verbleven, voor mogelijke brandstichting.

Vervolg DEN BOSCH pagina 3

DEN BOSCH

’ Eigen rechter spelen mag niet natuurlijk’

Vervolg van pagina 1 Zij waren niet thuis toen in de nacht van vrijdag op zaterdag de brand uitbrak, maar niemand kan vertellen of ze wisten dat de brand voor vrijdagnacht gepland was.

Zaterdagmiddag stonden bewoners van Kruiskamp te klappen en te lachen bij de rokende puinhopen van het pand. Slopers waren al aan het werk om de boel op te ruimen. Vanochtend was het er rustig. Er zijn inmiddels hoge hekken om de zwartgeblakerde stukken hout, glas en ijzer gezet. Buurtbewoonster Els van Grinsven zegt, met tranende ogen door de nog steeds penetrante rooklucht, dat „eigen rechter spelen natuurlijk niet mag”. Maar ze begrijpt het verzet tegen het junk-hostel heel goed. Ze wijst naar de drie basisscholen in de buurt, waarvan er één pal naast de afgebrande resten staat. Het speelkwartier is net begonnen, kleuters rennen over het schoolplein. Els van Grinsven: „Verslaafden zo dicht bij de kinderen plaatsen, dat moet je niet doen”.

Buurtbewoner Bert staat met twee vrienden ook bij de puinhopen in de Churchilllaan te kijken. Hij keurt brandstichting ook af, natuurlijk, wie kan daar nou vóór zijn. Daarna vraagt hij zich af hoe het gemeentebestuur zich in het hoofd heeft gehaald om nou net hier een opvangcentrum voor verslaafde daklozen te vestigen. Bert: „Het CDA, de partij van onze burgemeester Rombouts, wil alle coffeeshops weg bij de scholen. En nu wilden ze hier een stel junks gaan stallen. Reken maar dat de buurt opgelucht is dat dat feest niet door gaat”.

Bewoners van Kruiskamp zijn ook kwaad dat ze geen inspraak hebben gehad bij het besluit van het gemeentebestuur. Wethouder Jetty Eugster (participatie en zorg, CDA) van Den Bosch zei vorige week al in het Brabants Dagblad dat ze dat begreep. Maar als de gemeente het had gevraagd, dan was iedereen tégen geweest. En dat zei burgemeester Rombouts vorige week ook al. „Mensen willen nooit zoiets in hun wijk, dat hoor ik altijd met zulke zaken. Maar als het eenmaal loopt, blijkt eigenlijk altijd al snel dat er weinig tot geen problemen zijn.”

Vestiging van een junk-hostel op een industrieterrein, wat de buurt woensdagavond voorstelde, vond het gemeentebestuur geen goed idee. De bedoeling is dat de daklozen in de buurt worden opgenomen, zei de wethouder, en niet nog meer worden buitengesloten. Het junk-hostel in Kruiskamp zou het eerste worden van vijf of zes andere. Er moeten bij elkaar ongeveer 150 verslaafden worden opgevangen, verspreid over heel Den Bosch. Er zal gezocht worden naar een nieuwe locatie in Kruiskamp.

Brandstichting in toekomstige opvang: gevolg van falend inspraakbeleid? Wat denkt u: nrc.nl/discussie

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Gebruikersruimte

In het artikel Gejuich bij een aangekondigde brand(25 februari, pagina 1) staat dat een gebruikersruimte voor drugsverslaafden in de Haagse Schilderswijk niet door ging na protesten van buurtbewoners in 2005. De ruimte kwam er wel.