Fundamenteel pesten

Premier Balkenende zei niet zonder zijn geloof te kunnen functioneren. Sprak hij als premier of als protestant?

Vicepremier Wouter Bos maakte een gebaar alsof hij een elastiek oprekte, vorige week in het Rotterdamse loungerestaurant Obba. De regeringspartijen moeten elkaar veel ruimte gunnen in het huidige klimaat, vond hij. „En dat gebeurt ook.” Bos had zijn partijgenoten om begrip gevraagd jegens de ChristenUnie in religieuze en ethische kwesties, omdat zij op sociaal-economisch gebied zo’n trouwe bondgenoot was tegen het CDA.

Rond de jaarwisseling beloofden de partijen elkaar beterschap na lang kissebissen over het ontslagrecht. Men zou meer ontspannen met elkaar omgaan en elkaar zijn dingetjes gunnen.

In dat verband bevreemden de vragen die Kamerlid Jeroen Dijsselbloem vorig week stelde. De PvdA’er kwam terug op een optreden van de premier Balkenende in de opwekkingsshow Hour of Power. Vanuit het Catshuis verklaarde de premier dat zijn geloof voor hem fundamenteel is „omdat je zonder dat geloof niet kunt functioneren”. De minister-president leek over zichzelf te spreken in tweede persoon, maar je kunt er desgewenst een terechtwijzing aan de heidenen in zien.

Dus eist Dijsselbloem opheldering. Behoort „zonder geloof kun je niet functioneren” tot het kabinetsbeleid? Wie is „je”? Hoe past de uitspraak in de principes van scheiding van kerk en staat? Ook Alexander Pechtold (D66) en Rita Verdonk kwamen met soortgelijke vragen.

Vrijdag antwoordde de premier schriftelijk. Het optreden, aldus Balkenende, ging „over mijn persoonlijke geloofsbeleving (..) hetgeen volstrekt onverlet laat dat ik ieders persoonlijke overtuiging respecteer”.

Blijft de vraag: was het nou een fundamentele zaak? Of een beetje pesten van de PvdA?

Wellicht is het lik-op-stukbeleid. Toen Bos eerder bekende dat de Amerikaanse presidentskandidaat Obama hem inspireert, tikte Balkenende hem op de vingers: het kabinet heeft geen voorkeur. Zijn woordvoerder riposteerde dat Bos slechts zijn persoonlijke voorkeur uitsprak, zoals hij ook Feyenoord-supporter is. De PvdA adopteerde daarna het yes we can van Obama demonstratief als tijdelijke partijslogan. Noem het geurvlaggen uitzetten, maar ontspannen oogt het niet.