Een toekomst zonder Fidel

Cubanen kregen gisteren te horen dat Raúl Castro hun nieuwe leider is.

‘Fidel is geen president meer, maar hij is er nog steeds’

De 69-jarige Jorge staat in de brandende zon te kijken naar een buurtfeestje in Vedado, een wijk in de Cubaanse hoofdstad Havana. Nee, hij heeft vandaag niet voor de televisie gezeten, om te kijken wie de nieuwe president van Cuba is geworden. De potentiële kandidaten waren allemaal „steengoed”, zegt Jorge. „Maar niemand heeft het brein van Fidel. En hij is misschien geen president meer, maar hij is er nog steeds.”

Gisteren wees het Cubaanse parlement Raúl Castro (76) aan als de opvolger van Fidel (81), die bijna een halve eeuw aan de macht is geweest. Vooral voor de oudere generatie betekent de machtswisseling het einde van een tijdperk. Niettemin is het optimisme over een toekomst zonder Fidel groot.

De gepensioneerde Jorge is een grote fan van Fidel, aan wie „niemand kan tippen”. Maar hij zegt ook dat Raúl, een goed leider zal zijn. „Mensen als [vicepresident] Carlos Lage en [minister van Buitenlandse Zaken] Felipe Pérez Roque zijn eveneens capabele politici. Die kunnen een landen leiden”, zegt Jorge. Fidel zal hij missen. Want hij is voor veel oudere Cubanen nog steeds degene die hen destijds heeft bevrijd van de dictator. „En niemand kan zo intelligent praten als Fidel. Ik luister graag naar zijn speeches.”

Toch denkt Jorge, die bijklust in een opleidingscentrum voor werknemer in de toerismesector, dat Cuba een goede toekomst tegemoet gaat. Het kan alleen maar beter worden, zegt hij, zonder een greintje ironie. „De Revolutie gaat door, terwijl Fidel op de achtergrond meekijkt.”

Op de Malecón, de zeeboulevard van Havana, praat Sonía, een 50-jarige huisvrouw, ook met lof over Fidel Castro. Een Cuba zonder Fidel is bijna ondenkbaar. Altijd is hij aanwezig geweest in de maatschappij. „Aan alles komt een einde. Hij heeft bijna vijftig jaar het land geleid, dus is het wellicht goed dat er nu andere mensen opstaan om in zijn voetsporen te treden.”

Voorzichtig formuleert ze haar verwachtingen voor de toekomst. Eigenlijk hoopt ze dat de jongere garde een nieuwe stem krijgt in de regering. Misschien is Cuba ook wel toe aan „bescheiden hervormingen”, zegt Sonía voorzichtig. En die hervormingen zullen vooral mogelijk worden als de jongere politieke leiders meer inspraak krijgen.

Zelf zou Sonía ook wel een keertje naar het buitenland willen reizen, iets wat nu verboden is. Maar vooral zou zij economische hervormingen verwelkomen. „Cuba is een arm land. Mensen hebben weinig perspectieven. Je wilt toch dat je kinderen goede banen kunnen krijgen, dat ze zich kunnen ontwikkelen. Daar heb je een iets dynamischere economie voor nodig.”

Lees meer over de machtswisseling in Cuba: nrc.nl/cuba