kwesties@nrc.nl

Tientallen lezers reageerden op de oproep hun ervaringen te beschrijven met vage klachten. Hieronder volgt een selectie. Veel lezers vonden dat de klachten niet vaag zijn, maar dat de kennis van de diagnosticerende artsen tekortschiet.

Geen kennis

In ‘Vage klachten’ (Zaterdag&cetera) schrijft Joke Mat dat medici meer belangstelling krijgen voor zieken bij wie in het onderzoek niets wordt gevonden. Maar als een arts geen diagnose kan stellen, betekent het dat hij niet weet wat de patiënt mankeert. Hij heeft geen kennis van de ziekte. Daar schort het aan.

De klachten zijn niet vaag, er zijn duidelijke verschijnselen. Ik heb van dichtbij meegemaakt hoe sommige artsen de patiënt behandelen als zij geen kennis hebben over de klachten. Eigenlijk vinden ze het vervelend om steeds geconfronteerd te worden met die situatie. De patiënt heeft geen vage klachten, de arts weet het gewoon niet.

Momenteel leven we in een tijd waar de ‘afvinkcultuur’ hoogtij viert. Dat wat aan onderzoek betaald wordt door de verzekering, wordt gedaan en afgevinkt. Als daarbij niets wordt gevonden beginnen de problemen voor de zieke. De arts die het niet kan vinden zou de grootheid moeten hebben eerlijk tegen zijn patiënt te zijn. ‘Ik weet het niet’, geeft echt meer vertrouwen dan de term 'vage klachten'. Eigenlijk is het dan toch een beetje de schuld van de patiënt.

Cora Duin

Placebo

In 1954 kwam op mijn spreekuur een kerngezonde, oudere vrouw met vage klachten. Een hartelijk mens. Zij bezocht mij vaak om een praatje te maken en dan wat te klagen.

Uit een enorme Duits ampul – een proefmonster met een paar honderd milliliter ‘Blutersatz Flüssigkeit’– heb ik haar wekelijks 1 milliliter per injectie toegediend. Daar voelde zij zich heel gezond bij, 1,5 à 2 jaar lang. Toen verkocht ik mijn praktijk.

Mijn opvolger staakte de therapie met deze effectieve placebo, tegen de zin van die hartelijke, aardige vrouw die altijd na de wekelijkse prik zei: „Mooi zo... dank u wel.”

Andere tijden, andere dokters, andere patiënten. Een andere wereld.

W.G. Zelvelder

Aanvaarding

Ja, er verandert iets rond de vage klachten: ze worden niet langer ontkend, maar serieus genomen als psychiatrisch probleem (al mag het niet zo heten). Mijn eigen ervaring lang geleden met chronische moeheid (gelukkig in een kleine epidemie zodat duidelijk was dat er vermoedelijk toch een virus of zo in het spel was) maakte dat ik lid werd van de patiëntenvereniging. Nu, jaren later, zie ik dat circa de helft van mijn medelijders uiteindelijk toch echt iets blijkt te hebben: aanvankelijk helaas gemist, of gewoon niet gevonden omdat de wetenschap niet vergenoeg was.

Ik juich toe dat de ongelukkigen met vage klachten niet langer in de armen van de alternatieve kwakzalvers gedreven worden en daar kapitalen aan kwijt zijn, maar ik ben niet gelukkig met de eenzijdige benadering die uit het artikel spreekt (niets gevonden; geen echt probleem; gedragsverandering). Ik hoop dat ook ruimte geboden wordt voor eerlijkheid aan beide zijden: eerlijkheid aan medische zijde dat men niet alwetend is, eerlijkheid aan patiënt zijde dat soms aanvaarding de enige weg is.

Saar Muller

Vaag mechanisme

Ik had M.E. en werd in 1990 na onderzoek door de artsen naar huis gestuurd met de mededeling: u bent gezond! Ik had uiteindelijk een rolstoel nodig om met mijn familie een eindje te kunnen wandelen. Ik was uitgeput, moe, alles deed me zeer en ik was gezond? Uiteindelijk ben ik een heel stuk genezen, maar wel via de complementaire weg.

Een paar jaar geleden kreeg ik toenemende klachten en werd weer moe. Ik kwam erachter, dat ik reageer op bepaalde elektromagnetische velden, van onder andere zendmasten, draadloos internet, spaarlampen. Ik ging er niet mee naar een arts, omdat ik wist niet serieus genomen te worden. Ik ging wel weer naar een complementair werkend arts. Ik heb maatregelen getroffen en met succes.. Mijn ‘vage’ klachten zijn voor mij niet vaag: nekpijn, hoofdpijn, misselijkheid en moeheid. Omdat men het mechanisme niet begrijpt hoe je deze klachten krijgen kunt van elektromagnetische velden, worden ze vaag genoemd. Maar het enige vage is dit mechanisme, want de klachten zijn maar al te duidelijk aanwezig bij mij. Ik heb geen energie gestopt in meer openheid van de medici, tenslotte had ik niet zoveel energie en dan krijg je toch te horen dat het tussen je oren zit.

Alice Lentjes

Onderwijs

Als behandelaar van allerhande als vaag geduide klachten moet ik elke dag enkele malen denken aan een belangrijke uitspraak van mijn grote inspirator Hippocrates, die zei „Als je klachten niet begrijpt kijk dan naar de wervelkolom”. En daar zet hem nou net de kneep. Klachten van de wervelkolom, anders dan rug- en nekpijn worden niet gekend door het geneeskundig systeem. Laat staan begrepen (zelfs de genoemde rug- en nekpijn).

De oorzaak zit in het geneeskunde-onderwijs dat onder het bewind van voormalig minister Els Borst alleen is ingekort en opgeleukt. Door het gebrek aan kennis van de werking en klachten van de wervelkolom bij huidige universitaire docenten zal hierdoor ook in het huidig,praktijk gerichte, curriculum geen aandacht worden besteed. De volgende generatie huisartsen, specialisten, controlerende geneesheren en medisch adviseurs van verzekeraars zullen daarom wederom verstoken blijven van deze kennis en inzichten. Het falen van het geneeskunde onderwijs, in deze, lijkt mij ook één van de opdrachten van de (toekomstige) commissie-Kant die (hopelijk) binnenkort gaat onderzoeken wat er mis ging in de Nederlandse gezondheidszorg.

Rutger van Leersum