Hd-dvd had nooit kunnen winnen

Toshiba heeft deze week zijn dvd-opvolger, hd-dvd, begraven. Een aanwinst voor het museum voor afgedankte videosystemen en een zege voor de Blu-ray-schijf van Philips en Sony.

Op de kop af één miljoen hd-dvd-spelers gingen over de toonbank, voordat het Japanse Toshiba-concern besloot de strijd om de opvolging van de dvd op te geven. Komende maand stopt de productie van deze high definition beelddrager die het marketingoffensief verloor van het concurrerende Blu-ray systeem van Sony, ook uit Japan'en het Nederlandse Philips. Toshiba is niet bang voor teleurgestelde kopers: „Je kunt het apparaat nog steeds gebruiken om je bestaande dvd-collectie af te spelen. Ziet er prachtig uit, hoor”, zegt Inno Frencken van Toshiba Nederland.

De formatenoorlog werd voornamelijk uitgevochten in de Verenigde Staten, waar zowel Blu-ray als hd-dvd sinds begin 2007 op de markt zijn. In de winkels vochten beide formaten om de gunst van de consument, achter de schermen werd stevig gelobbyd om filmmaatschappijen te ronselen voor een videoformaat. Daarbij zouden volgens geruchten grote bedragen aan smeergeld zijn betaald.

„Ga er maar vanuit dat die geruchten ook kloppen”, zegt Paul O’Donovan, analist van onderzoeksbureau Gartner. „Want alle elektronicafabrikanten weten dat de consument het systeem kiest waarvoor de meeste films beschikbaar zijn. Content is king. En niemand wil dezelfde fout maken als in de jaren tachtig, toen VHS na een jarenlange strijd van Betamax won omdat er meer films in dat formaat waren.”

Begin januari, net voor aanvang van de Consumer Electronics Show in Las Vegas, maakte de Amerikaanse filmproducent Warner bekend dat het voor Blu-ray koos. Prompt gelastte het hd-dvd platform alle persconferenties en interviews af. De gezichten op de stand van Toshiba stonden somber. Terecht, want er volgde een kettingreactie toen grote winkelketens na Warners aankondiging hun vertrouwen in hd-dvd opzegden.

Toshiba besloot de prijzen nogmaals te verlagen: een hd-dvd-speler voor honderd euro, met vijf speelfilms erbij cadeau. „Toen we merkten dat dat ook niet aansloeg, hebben we er zo snel mogelijk een punt achter gezet”, aldus Frencken. „Je zou ook kunnen zeggen dat Toshiba nog even probeerde zo snel mogelijk van zijn voorraad af te komen”, stelt O’Donovan.

Blu-ray uitvinders Sony en Philips reageren weinig verrast op het verdwijnen van hd-dvd. „We hebben sinds het begin van Blu-ray altijd ingezet op één standaard, om consumenten niet weer tot een keuze te dwingen”, zegt Hans den Heijer van Sony Nederland.

Maar de technieken van de Blu-ray wijken wel af van de bestaande dvd-afspraken. Gartner-analist O’Donovan: „Hd-dvd is keurig gebaseerd op de specificaties van het DVD Forum, bedenkers van de dvd-standaard. Met als voordeel dat de productielijnen nauwelijks aangepast hoeven te worden. Daarom zijn hd-dvd schijven goedkoper te maken dan Blu-ray.”

De Blu-ray-groep stelde een nieuw productieplatform voor, met een schijf die meer data kan bevatten. Sony en Philips kregen steun van Japanse bedrijven als Sharp, Hitachi en Panasonic. Toshiba was de enige producent van hd-dvd-spelers, zij het dat Microsoft hd-dvd aanbood als optie voor zijn Xbox 360 spelconsole.

Maar het was die andere spelconsole, Sony’s PlayStation 3, die een doorslaggevende rol speelde in de formatenoorlog. De PlayStation is de krachtigste en – ten tijde van zijn introductie – ook de goedkoopste Blu-ray speler. Saillant detail is dat de zogeheten Cell-processor van de PlayStation 3 onder meer ontworpen is door Toshiba.

„Sony zou Blu-Ray nooit hebben opgeven”, zegt O’Donovan. „Het formaat zit in bijna al hun productlijnen verweven. Andere fabrikanten hebben begrepen dat Sony bepaalde hoe high definition eruit kwam te zien en sloten zich aan bij Blu-ray. Alleen Toshiba besloot een eigen koers te varen: tegen de wind in. ”

Bij Microsoft halen ze hun schouders op over het verdwijnen van hd-dvd. „Wij gaan er vanuit dat niet disks, maar videodownloads de toekomst hebben”, zegt Thijs van Doorn van Microsofts Xbox-divisie. Het softwarebedrijf wil ook in Nederland films gaan verhuren via de Xbox 360.

Maar volgens O’Donovan zullen consumenten de komende vijftien tot twintig jaar liever films op Blu-ray schijf kopen. „Mensen willen high definition kijken op hun grote schermen. Maar als je films in HD-kwaliteit moet downloaden, heb je erg veel harddiskruimte nodig. Een los schijfje is makkelijker.”

Toshiba heeft volgens O’Donovan „een paar honderd miljoen euro” uitgegeven aan hd-dvd: geld dat opging aan research, marketing en productielijnen. Maar daar zal de Toshiba-top niet lang wakker van liggen, denkt de Gartner-analist: „Ze verdienen vooral met opslagmethoden, flashgeheugen en chips. Consumentenelektronica is een relatief kleine divisie.”

Dus is Toshiba, naast een deuk in het imago, niet ernstig getroffen door het hd-dvd debacle.? „Ik zou het eerder een blauwe plek noemen”, aldus O’Donovan.