www.nrc.nl/leesclub

Is Felix Krull een alter ego van Mann? Ik denk dat hij voor een bepaald soort kunstenaar staat die als een oplichter de wereld met zijn charme weet te bedriegen. Ongeveer als in ‘dichters liegen de waarheid’. Maar Felix is een kunstenaar zonder identiteit, zonder innerlijk leven, zijn kunst bestaat uit het perfect spelen van rollen en eigenlijk is hij daardoor een parodie van een kunstenaar. Deze typering valt zeker niet samen met de persoon van de gecompliceerde schrijver Thomas Mann. Maar je kunt je voorstellen dat de voor zichzelf zo strenge Mann af en toe graag gespeeld zou hebben als zijn schepping Felix.

Petra Visser

De vaak bladzijdenlange uitweidingen over van alles en nog wat verdienen het om in hun volle lengte gesavoureerd te worden en tegelijk desgewenst als een net zo’n grote parodie opgevat te worden als het hele boek. Want een parodie is het, en te vrezen valt dat Mann zelfs de titel als een parodie bedoeld heeft. Krull is immers in het geheel geen Hochstapler. Veeleer is het een schelmenroman-malgré- lui, omdat zijn avonturen hem eigenlijk in zijn schoot vallen.

A.G. Spruijt