President werd gek van gebit

De Amerikaanse president George Washington droeg een van de eerste kunstgebitten.

Afgelopen week had ik een spannend afspraakje in het Utrechts Universiteitsmuseum om tandheelkundige prenten en objecten te bekijken. Spannend omdat mijn date, Michiel Eijkman, me alleen bekend was via het internet. Via de tanden-blog die bij deze reeks artikelen hoort, had hij aangeraden het boek The Strange Story of False Teeth te kopen, waarin onder andere allerlei verhalen over de – valse – tanden van vorsten en andere beroemdheden. Er ging een wereld open.

Zo bevat het boek een beschrijving van de tandenperikelen van George Washington (1732-1799): „George Washington werd gek van de tandpijnen en liet al jong zijn tanden trekken. Hij droeg een van de eerste, uit ivoor gemaakte, kunstgebitten waarop door de gebruikte veren zo’n spanning zat dat hij moest oppassen dat het bij opening van de mond er niet uit vloog. Op de huidige dollarbiljetten wordt een schilderij getoond waar hij met een dergelijk gebit is afgebeeld met dien verstande dat onder zijn bovenlip een rol watten was gelegd om zijn gezicht een acceptabelere vorm te geven.”

De foto van het kunstgebit maakt indruk. De gouden veren die het boven- en ondergebit bij elkaar houden moeten een constante verschrikking zijn geweest. Washington was opvliegend en een maaglijder. Algemeen wordt aangenomen dat dit verband hield met zijn slechte kunstgebit. Ook werd hij vroeg doof, waarschijnlijk door de onnatuurlijke houding van zijn bovenkaak.

Eijkman heeft zich beziggehouden met de behandeling van zeer angstige en moeilijk te behandelen prothesepatiënten. Tijdens de lunch vertelt hij het ene verhaal na het andere. Zoals het verhaal over een eeneiige tweeling, huishoudsters, die samen één kunstgebit deelden dat in een glas op de keukentafel stond. Afhankelijk van wie de deur moest openmaken, dus wie er representatief moest zijn, werd het gebit ingedaan.

De Nederlandse Maatschappij ter bevordering van Tandheelkunde richtte een stichting op die Tandheelkundig Erfgoed verzamelt. Eijkman en ik zijn het roerend eens: wie tandarts wil worden, moet kennisnemen van de geschiedenis. De Utrechtse collectie is een prima opstapje.