Kijkwijzer voor niet-Idols fans

De oer-Brabantse Nikki en de zwarte Rotterdamse Nathalie staan waarschijnlijk volgende week in de finale.

Morgen is de voorlaatste ronde. Vier punten voor niet-fans om Idols alsnog te volgen.

Morgen gaat de strijd tussen hen: Charlene, Nathalie (foto) en Nikki. Foto’s William Rutten Rutten, William

Er gebeurt iets bijzonders op tv. Dit stukje is bedoeld voor diegenen die er nog niet van weten. Waarvan niet? Van de wedstrijd tussen de oer-Brabantse Nikki en de zwarte Rotterdamse Nathalie. En eigenlijk draait het om die laatste. Kan een immigrante uit Congo die met twee nichtjes een stapelbed deelt, die werkloos is en bepaald niet perfect Nederlands spreekt, die bovendien is beschuldigd van liegen over haar verleden, maar die zo goed zingt en zo’n presentatie heeft – kan dat meisje het nieuwe jeugdidool van Nederland worden?

Idols dus. Nee, zeg nu niet: dat is commerciële televisie en gaat alleen maar om geld. Zeg ook niet: er kijken tegenwoordig minder mensen dan in de glorietijd (iets meer dan 1 miljoen nu). Zeg: vertél, ik ben nieuwsgierig.

Goed, instappen kan nog: morgen is de voorlaatste ronde waaraan ook nog de Zeeuwse Charlene meedoet. Die kan ook mooi zingen maar spreekt, als we op het oordeel van de jury en het stemgedrag van het publiek tot nu toe afgaan, net iets minder tot de verbeelding.

Maandag geven de twee overgebleven kandidaten een persconferentie en de ervaring leert dat in de dagen daarna, in de aanloop van de finale van zaterdag 1 maart, de media er zoals dat heet ‘niet omheen kunnen’. Hoe dan ook zijn er een paar dingen handig om te weten, want volgende week is het onvermijdelijk de twee potentiële Idols voorbij te zien komen op televisie, op de radio of in de kranten.

1Het niveau van de overgebleven deelnemers aan Nederlands bekendste talentenjacht is dit jaar aanzienlijk hoger dan in voorgaande edities. Vorige maand schreef muziekcriticus Hester Carvalho al in deze krant: „We beleven de beste Idols-editie ooit. Vooral dankzij de vrouwen. Nathalie, Pauline, Nikki en Charlene zijn vier zangeressen die niet alleen de jury tot staande ovaties verleiden, maar ook het publiek ontroeren met moeiteloze stemcapriolen (Charlene), doorleefde emotie (Nikki), persoonlijkheid (Pauline) en een flexibele, reusachtige soulrockstem (Nathalie).”

Pauline is inmiddels afgevallen (tot woede van jurylid Gordon maar ja, de kijker beslist).

2Er speelt een ethische kwestie: moet een deelnemer aan een talentenjacht per se een beginner zijn? Het begon vorige maand met een bericht in De Telegraaf: „Bedrog bij Idols? Deelneemster Nathalie, die wekelijks de jury en het publiek verplettert, blijkt al een hele zangcarrière achter de rug te hebben.” RTL wist er van, zo bleek, en wees erop dat Congo Nederland niet is en dat bij Idols „iedereen bij nul begint”. Trouw vond dat Nathalie toch had gelogen door zich te presenteren als iemand die altijd heeft gezongen in het kerkkoor. Waarna talloze blogs de discussie overnamen (van „Wees blij dat er eindelijk iemand is die fantastisch kan zingen” tot „Ga terug naar Afrika”). Het regende links naar clips op YouTube waar Nathalie Makoma als Afrikaanse zangeres te zien is.

Daarna volgden onthullingen over andere deelnemers: Neil was door zijn vader al van talentenjacht naar talentenjacht gesleept. Tiffany had al in de voorronden van het songfestival gestaan en was in die hoedanigheid al op tv geweest. Nikki, Charlene en Nigel (vorige week afgevallen) zingen alle drie in het gospelkoor Inside Out. Maakt het uit?

3Naarmate de kandidaten verder komen leert de kijker hen beter kennen – en daarmee ook Nederland. Nikki Kerkhof uit Sint-Oedenrode („Dagelijkse krachtbron: God”) is op jonge leeftijd naar Australië geëmigreerd maar weer teruggekeerd omdat haar ouders de Brabantse gezelligheid zo misten. We zien ze in hun huiskamer zitten. Nikki wist de jury, het publiek en menig kijker thuis tot tranen te beroeren met haar vertolking van Climb every mountain, gezongen „voor iemand die veel voor haar heeft betekend maar er nu niet meer is”. Kijk het maar even terug op YouTube of idols.nl. Nikki zou wel eens kunnen winnen.

4Maar het gaat om Nathalie. Iedereen (dat wil zeggen, de kijkers, en dat wil zeggen: veel meisjes van tussen de 9 en 14 jaar) praat over haar. Zij is alles wat wij niet zijn: een vrouw van uitersten. In één van de eerdere rondes kregen de deelnemers buiten het zicht van de anderen te horen of ze ‘door’ mochten of niet. Daarna moesten ze een lange trap af naar familie en vrienden. Iedereen stak bovenaan de trap meteen z’n duim op, of liet het hoofd hangen. Nathalie niet. Zij wankelde over de trap, zocht steun tegen de muur en klaagde huilend: „Heb ik dan niet mijn best gedaan? Heb ik niet alles gegeven? Kan ik dan niet zingen?” De wachtenden onderaan de trap (en thuis op de bank) waren geschokt. Waarna Nathalie gilde: „Jawel! En daarom ben ik door!” Overal waar zij komt, en dat krijgt de kijker nu meer en meer te zien, brengt zij mensen aan het lachen en dansen. Jurylid Gordon voorspelde: „Jij wordt één van de grootste acts die Nederland ooit heeft gekend”.

Maar ze kan ook heel mooi kwetsbaar en bescheiden zijn – of acteren. „Ik heb mijn hele leven in het kerkkoor gezongen. Ik wil zangeres worden en hoop nu mijn kans te krijgen”, zei ze met kleine stem in een eerdere uitzending. „Muziek is mijn leven. Als ik zou worden weggestemd, dan zou ik wekenlang alleen maar huilen.” In het filmpje bij haar thuis werd duidelijk dat Nathalie een heleboel neven en nichten maar het verder niet breed heeft. Wat Gordon tot de uitspraak bracht: „Liefje, dat zal allemaal straks voorbij zijn, jij wordt een ster. Jij hoeft nooit meer in een stapelbed te slapen”.

Al met al is Nathalie „een nieuwe Tina Turner” (jurylid Jerney Kaagman), maar roept ze ook reacties op die doen denken aan die andere Afrikaanse vrouw die de gemoederen in Nederland een tijdlang bezig hield. Ook toen was er de verdeeldheid tussen hen die zich over haar wilden ontfermen en hen die zich juist irriteerden. Daarom ben ik zo ontzettend benieuwd of de televisiekijker Nathalie tot het Nederlandse idool van 2008 zal kiezen.

Morgenavond op RTL 4, om 20.00 uur, of daarna op Idols.nl.