Fusie Delta-Northwest geen luchtkasteel

Delta en Northwest naderen de climax van hun lange vrijage. Maar de meeste fusies tussen luchtvaartmaatschappijen worden op het laatste moment verijdeld door de Amerikaanse toezichthouders, die wars lijken van iedere consolidatiepoging. Deze keer zouden de kaarten echter wel eens anders kunnen liggen. Dat komt door het van kracht worden van het open skies-verdrag volgende maand, waardoor de concurrentieverhoudingen voor Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen ingrijpend kunnen veranderen.

Amerikaanse toezichthouders zijn over het algemeen bezorgd dat fusies luchtvaartmaatschappijen ertoe aanzetten hun vluchten op kleine steden te staken en de prijzen te verhogen. Ze hebben vrijwel nooit overnames goedgekeurd, tenzij een van beide partijen diep in de problemen zat en gevaar liep failliet te gaan. Dat was het geval toen TWA werd gekocht door American Airlines in 2001 en toen US Airways werd overgenomen door America West in 2005.

Als de betrokken luchtvaartmaatschappijen niet direct in financiële problemen verkeerden, zoals bij de voorgenomen fusie tussen United en US Air in 2000, hebben de toezichthouders de transacties geblokkeerd. Tegen deze achtergrond lijkt een fusie tussen Northwest en Delta – die allebei uit een faillissement zijn gered en nu weer winstgevend zijn – een luchtkasteel.

Maar de luchtvaartmaatschappijen kunnen nu aanvoeren dat ze binnenkort met een hoop nieuwe concurrenten te maken krijgen. Het open skies-verdrag tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie zal alle Europese luchtvaartmaatschappijen voor het eerst het recht geven om vanuit elke luchthaven in Europa op iedere luchthaven in de VS te vliegen. Momenteel zijn ze gebonden aan van tevoren goedgekeurde routes. Daardoor dreigt het verdrag de voornaamste winstbron van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen – het internationale luchtverkeer – uit te hollen.

Hoewel het open skies-verdrag wederkerig is, hebben de Europese luchtvaartmaatschappijen een betere kans om marktaandeel te winnen. In tegenstelling tot de Amerikaanse maatschappijen liggen de Europeanen ver voor op hun tegenhangers als het gaat om het samenvoegen en afslanken van hun activiteiten. En prijsvechters die op de intercontinentale markt stunten met extreem lage prijzen – waar Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen nog nooit mee te maken hebben gehad – staan op het punt hun intrede te doen op de Amerikaanse markt. Zij bieden trans-Atlantische vluchten aan voor slechts 15 dollar per reis.

Wat het nog erger maakt, is dat in mei verder zal worden onderhandeld over een versoepeling van de eigendomsrechten. Daardoor zou een Europese luchtvaartmaatschappij op een dag zo maar eigenaar kunnen worden van een Amerikaanse. Europese luchtvaartmaatschappijen als Lufthansa hebben veel geld en een sterke munt achter de hand, waardoor ze in staat zijn Amerikaanse branchegenoten rechtstreeks over te nemen.

Hoewel de toezichthouders in het verleden dus transacties hebben tegengehouden die de vluchten op kleinere steden in gevaar zouden kunnen brengen, moeten ze vandaag de dag dergelijke zorgen afwegen tegen de wens om de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen onafhankelijk te houden. Dat zou genoeg kunnen zijn om de fusie tussen Delta en Northwest van de grond te krijgen.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com