Eén knal en de satelliet was weg

De Amerikanen hebben een eigen satelliet uit de lucht geschoten, die gevaar zou opleveren voor de aarde.

Of wilde het zijn eigen raketschild testen?

Met één onderscheppingsraket, gelanceerd van een oorlogsschip in de Grote Oceaan, heeft de Amerikaanse marine gisteren in alle vroegte een kapotte Amerikaanse spionagesatelliet uit de lucht geschoten.

Volgens het Pentagon moest de operatie voorkomen dat de brandstoftank van de satelliet, met 500 liter van het giftige hydrazine, op aarde terecht zou komen. Maar deskundigen twijfelen of dat een serieus risico was en vermoeden dat Washington een ander motief had, bijvoorbeeld het testen van een onderdeel van zijn omstreden raketschild. Minister van Defensie Gates verklaarde gisteravond dat de test „bewijst dat de raketverdediging van de VS functioneert”.

Rusland heeft de actie, die het Pentagon vorige week al had aangekondigd, bij voorbaat al veroordeeld als „een poging de wapenwedloop naar de ruimte te verplaatsen” en een verhulde test van het raketschild of van een antisatellietwapen „waarmee in feite een nieuw type strategische wapens wordt gecreëerd”, aldus het Russische ministerie van Defensie.

China, dat vorig jaar óók een eigen satelliet neerhaalde en daar onder meer door de VS scherp om is gekritiseerd, liet weten dat het nauwkeurig in de gaten zal houden of de Amerikaanse actie schadelijke gevolgen zal hebben in de ruimte of op aarde. Peking heeft bovendien volledige openheid van zaken gevraagd over de operatie. Minister Gates verklaarde zich gisteren bereid informatie met China te delen „zoveel als we kunnen”.

In een commentaar hekelde de buitenlandse editie van het Volksdagblad, de krant van de Chinese communistische partij eerder op de dag de Amerikaanse actie. Het blad stelt dat het neerhalen van de satelliet een militaire handeling is, en verwijt Washington dat het dit niet erkent. Wat de officiële verklaring voor het neerhalen van de satelliet ook mag zijn, over de werkelijke boodschap die Washington hiermee afgeeft kan geen misverstand bestaan, aldus de krant: namelijk „dat de Verenigde Staten niet zomaar hun militaire overwicht, dat gebaseerd is op ruimtetechnologie, uit handen zullen geven. En dat ze zullen proberen dat overwicht uit te breiden en volop te benutten”.

Dat China zélf in 2007 ook een satelliet heeft neergehaald vermeldde het commentaar niet. Wel veroordeelde het de Amerikaanse afwijzing, vorige week, van een Russisch-Chinees voorstel voor een verdrag dat ruimtewapens verbiedt. Rusland en China waarschuwen al jaren voor een wapenwedloop in de ruimte.

De vrees dat landen elkaars satellieten kunnen bedreigen, lag ook ten grondslag aan de bezorgde internationale reacties op China’s uitschakeling van een eigen satelliet. Daarnaast werden de Chinezen gehekeld om het feit dat de brokstukken van de weersatelliet, die zich op 800 kilometer boven de aarde bevond, nog tot in lengte van jaren in de ruimte gevaar opleveren voor andere satellieten.

De Amerikaanse satelliet bevond zich slechts op 247 kilometer hoogte, waardoor de brokstukken naar verwachting grotendeels bij het binnengaan van de dampkring verbranden of anders binnen 48 uur op aarde terechtkomen. De spionagesatelliet van ruim 2.220 kilo, met de omvang van een Amerikaanse schoolbus, was eigendom van de Amerikaanse National Reconnaissance Office, één van de zestien inlichtingendiensten. Al snel na de lancering in december 2006 bleek de kunstmaan, die honderden miljoenen dollars had gekost, niet goed te functioneren.

President Bush had toestemming gegeven om de satelliet neer te schieten, vanwege het volgens zijn adviseurs erg kleine, maar reële risico dat de brandstoftank met schadelijke inhoud bij het neerstorten gevaarlijke gevolgen voor mensen op aarde zou kunnen hebben. Volgens Ivan Oelrich, de vicepresident van de kritische Federation of American Scientists, is het gevaar dat iemand op aarde getroffen wordt door brokstukken of dat de brandstof op aarde terecht zou komen extreem klein, en niet de kosten van de operatie waard. Eén raket zou al tien miljoen dollar kosten.

De onderscheppingsraket (‘kill vehicle’) waarmee de satelliet is neergehaald, is ontworpen om raketten uit de lucht te schieten. Dat versterkt de vermoedens van sommige deskundigen dat Washington hiermee wil laten zien hoe effectief het raketschild kan zijn. Theodore Postol, van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), wees er op dat de VS verspreid over de wereldzeeën schepen hebben die deze raketten kunnen afvuren. „En de raketten worden steeds beter, met grotere kill vehicles en ook steeds hogere snelheden waarmee ze grotere hoogtes kunnen bereiken.”