De grimlach van een clown

Johan Cruijff schreef een column in De Telegraaf waarin hij het management van Ajax hekelde en enkele dagen later kreeg de voormalige nummer 14 een volmacht om orde op zaken te stellen bij de beursgenoteerde club. Het management werd aan de kant geschoven. Van nu af aan heeft een man met een achtergrond als voetballer het bij Ajax weer voor het zeggen.

Naar Cruijff wordt geluisterd.

Dat zou Han de Jong, hoofd-econoom van ABN Amro, ook wel willen. In de Financial Times van gisteren stond een behartenswaardige ingezonden brief van De Jong. Maar waar Cruijff geldt als orakel, beschouwt De Jong zichzelf als een clown.

„Ik ben natuurlijk bevooroordeeld, maar het is triest om vast te stellen dat de rol van serieuze economen in financiële instellingen tegenwoordig zeer beperkt is. We zijn niet veel meer dan clowns die de cliënten [van de bank, red.] vermaak mogen bieden”, schrijft De Jong.

Op de sleutelposities binnen financiële instellingen zitten tegenwoordig geen economen meer, maar juristen en bedrijfskundigen met een MBA-diploma. De Jong brengt de teloorgang van de invloed van economen in het management van financiële instellingen in verband met in de wind geslagen waarschuwingen over de kredietcrisis. Als de bankbestuurders tijdig naar hun eigen economische deskundigen hadden geluisterd, dan was de banken een hoop ellende bespaard gebleven.

Het is een mismoedige vaststelling, waarmee de huiseconoom van ABN Amro zich aansluit bij een trend.

Cruijff is niet de eerste die van mening is dat een voetbalclub niet door managers, maar door (oud-)voetballers gerund moet worden. De SP is er een jaar of tien geleden mee begonnen om managers als de bron van het kwaad te beschouwen. Managers in het onderwijs, het openbaar vervoer en de zorg verdrongen de professionals – de leraren, de dokters, de machinisten, de verplegers. De ‘werkvloer’ werd gemarginaliseerd en opgeofferd aan de kille doelstellingen van efficiëntie en winstbejag.

In de meest kapitalistische bedrijfstak van de economie, het bankwezen, is dat niet anders.

Han de Jong komt met twee suggesties voor verbetering. Toezichthouders moeten verplicht stellen dat er ten minste één econoom in de raad van bestuur van een financiële instelling zit. En dat het management verplicht is om de onderzoeksrapporten van zijn eigen economen te lezen voordat die naar de klanten worden gestuurd.

Het is de wanhoopskreet van de clown die beseft dat de circusdirectie zijn kunsten niet langer serieus neemt.

Roel janssen