CIA-vluchten brengen Londen in verlegenheid

De Britse regering is in verlegenheid gebracht door het nieuws dat de Verenigde Staten in het geheim twee vluchten met terreurverdachten via Brits grondgebied hebben uitgevoerd. Londen had eerder verzekerd dat daarvan nooit sprake was geweest.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken David Miliband heeft hiervoor gisteren zijn excuses aangeboden in het Lagerhuis. Het gaat om twee vluchten in 2002 via de Amerikaanse basis op het Britse eiland Diego Garcia in de Indische Oceaan in het kader van extraordinary rendition, informele uitlevering van verdachten aan landen waar hardere verhoormethodes mogelijk zijn.

Miliband onderstreepte dat vroegere ontkenningen te goeder trouw waren verstrekt. De nieuwe informatie was pas vorige week verstrekt door de Amerikaanse regering, die altijd heeft verklaard dat zulke vluchten niet via Brits grondgebied hadden plaatsgehad.

Tot dusverre waren de bewuste vluchten „per vergissing” buiten beschouwing gebleven. Bij een recente ondervraging van bemanningen was echter gebleken dat ze er wel degelijk waren geweest.

De Raad van Europa en ook het Europees Parlement deden onderzoek naar CIA-kampen en -vluchten. Volgens het Europees Parlement heeft de CIA 1.245 geheime vluchten uitgevoerd in Europa, deels ook met terreurverdachten. Ook Londen wist daarvan, aldus het parlement in 2006.

Premier Gordon Brown reageerde gisteren in Brussel geprikkeld op de zaak. „Zulke procedures mogen nooit meer worden gevolgd”, zei hij. Zowel de vroegere minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw als ex-premier Tony Blair ontkende eerder de CIA-vluchten via Brits grondgebied.

Pijnlijk voor de Britten is ook dat ze op dit punt zo afhankelijk zijn van informatie van de Amerikanen, al betreft het hun territorium. De Britse controle over Diego Garcia is in de praktijk beperkt, doordat de VS de basis pachten.

Ook Washington beseft dat de zaak pijnlijk is voor de Britse regering. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice belde persoonlijk met Miliband om excuses aan te bieden over het verzuim.

In het ene geval betrof het een vlucht naar Guantánamo Bay en in het andere geval ging het om een toestel dat op weg was naar Marokko. In beide gevallen was er één verdachte aan boord.

De Britse Liberaal-Democraat Sir Menzies Campbell opperde dat de nieuwe onderzoeken samenhangen met de wens schoon schip te maken voor begin 2009 in de VS een nieuwe president aantreedt.