Brood met foliumzuur zou leed voorkomen

Als brood standaard wordt verrijkt met foliumzuur dan kan dat bloedarmoede terugdringen en ook het aantal baby’s met een open rug. „Met fruit en groente haal je dat niet.”

Martina Cornel

De Gezondheidsraad adviseert het kabinet in een gisteren gepubliceerd rapport brood en ontbijtgranen standaard te verrijken met de vitamine foliumzuur. De ingreep is volgens de Gezondheidsraad nodig om de kans te verkleinen dat kinderen worden geboren met een ‘open ruggetje’, dat veel blijvende handicaps tot gevolg kan hebben.

Martina Cornel, hoogleraar community genetics aan het VU Medisch Centrum in Amsterdam, pleitte tien jaar geleden al voor de maatregel. Ze noemt het advies van de Gezondheidsraad belangrijk. „In het rapport staat dat door voedselverrijking het aantal kinderen met een open ruggetje in Nederland per jaar kan worden teruggebracht van 145 naar 115”, vertelt Cornel.

Heeft het verrijken van brood en broodgranen met foliumzuur alleen effect op zwangere vrouwen?

„Het is wetenschappelijk bewezen dat foliumzuur een beschermend effect heeft op baby’s, maar het heeft veel méér gunstige effecten. Het zorgt voor minder bloedarmoede, het helpt tegen hart- en vaatziekten en tegen beroertes.”

Waarom is niet eerder besloten meer foliumzuur toe te voegen?

„De afgelopen tien jaar bestond er een zekere angst voor mogelijk schadelijke effecten van extra foliumzuur. Men was bang voor sneller groeiende darmkanker. Het is waar, soms kan de vitamine een ongunstig effect hebben op een kankerpatiënt. Van de andere kant, geadviseerd wordt dat elke Nederlander 300 microgram foliumzuur per dag consumeert. Via groente, fruit en zuivelproducten haalt hij dat niet. Het advies van de Gezondheidsraad is: zorg dat daar honderd microgram bij komt.”

De Gezondheidsraad zegt in het rapport dat voorzichtigheid is geboden, omdat kinderen een grens zouden kunnen overschrijden. Wat vindt u daarvan?

„Ik heb me verwonderd over die opmerking. De Gezondheidsraad meldt niets over de schadelijkheid van een overdosis. Er zijn geen schadelijke effecten van overdosering bij kinderen bekend.”

Verrijken andere landen hun brood en ontbijtgranen met foliumzuur?

„In de Verenigde Staten doen ze dat al tien jaar. Canada, een aantal Midden- en Zuid-Amerikaanse en Afrikaanse landen namen dat over. Logisch dat de ontwikkelingslanden dat deden. Het kost niet veel en het voorkomt veel leed. In de VS, Canada en Chili is het aantal baby’s met open ruggetjes sterk teruggelopen. In Europa verrijkt alleen Ierland brood en ontbijtgranen met foliumzuur. De rest is bang voor neveneffecten.”

Zo’n dertig jaar geleden was de fluoridering van drinkwater een fel discussiepunt in Nederland. Hoe kijkt u daar op terug?

„De Hoge Raad verbood de fluoridering. Hij oordeelde dat door het toevoegen van fluoride aan het kraanwater iedereen werd gedwongen water met fluoride te nuttigen. Dat was een aantasting van de autonomie, daar kon de Hoge Raad niet mee instemmen. Bij het verrijken van brood en ontbijtgranen met foliumzuur is geen sprake van aantasting van de autonomie. Wie er om vraagt, zal bij de bakker brood kunnen kopen zonder foliumzuur. Brood met foliumzuur zal geen cent duurder zijn dan een gewoon brood. De maatregel kost jaarlijks enige centen per Nederlander. ”

Denkt u dat het kabinet het advies overneemt?

„Niet binnen twee maanden. Het zal zeker tot lange uitgebreide debatten leiden. Ik hoop dat het kabinet uiteindelijk akkoord gaat.”