Peter Greenaway ‘verfilmt’ werken Da Vinci, Picasso en Veronese

Een soundtrack bij Het Laatste Avondmaal, speciale belichting op het hoofd van Christus. Peter Greenaway: „Mensen leren niet meer goed kijken naar kunst.”

„Ik weet zeker dat Leonardo Da Vinci films had gemaakt als hij nu had geleefd.” Regisseur en kunstenaar Peter Greenaway (Newport, 1942) heeft weer eens een uitzonderlijk plan bedacht. Vanaf 21 april wil hij in Italië het beroemde schilderij Het laatste avondmaal van Leonardo da Vinci omtoveren tot een filmische multimedia-installatie. „Er komt een soundtrack, ik ga interviews maken met twaalf acteurs die de apostelen vertolken en er komt speciale belichting achter het hoofd van Christus.”

Het klinkt bizar. Een schilderij omtoveren tot een film? Greenaway draait er zijn hand niet voor om zoals hij twee bwess met ijn misdaadavontuur rond De Nachtwacht. Da Vinci’s muurschildering in de eetzaal van het klooster van Santa Maria delle Grazie in Milaan toont de passage uit het Nieuwe Testament waarin Jezus aankondigt dat één van zijn twaalf discipelen hem zal verraden. Greenaway is niet van plan alleen dat moment tot leven te brengen. „Het is het startpunt om het levensverhaal van Jezus te vertellen.”

Ook is hij van plan, zo meldde de Britse krant The Guardian afgelopen week, op de muren van de eetzaal ‘rauwe’ afbeeldingen te projecteren van genitaliën en van een naakte Jezus, afkomstig uit de schetsboeken van Da Vinci. Doet hij dat om te provoceren? „Ach, je kent de Britse pers, altijd rellerig in hun berichtgeving”, zegt Greenaway. „Leonardo heeft veel tekeningen van het lichaam van Christus gemaakt. Die wil ik gebruiken. Maar of die shockerend zijn? Nee, dat geloof ik niet.”

Het zijn weinig geruststellende woorden uit de mond van een regisseur die in de film The Cook, The Thief, His Wife and Her Lover (1989) het dode lichaam van een man laat opdienen. Toch dient zijn project vooral een ander doel. Een van de redenen om het werk van Da Vinci ‘tot leven’ te brengen is dat hij vindt dat er beter naar kunst moet worden gekeken. „Uit recent onderzoek is gebleken dat veel Italianen hun eigen musea niet meer bezoeken.” Dat heeft volgens de regisseur niet alleen te maken met de tijdgeest, maar ook met het feit dat beeld ondergeschikt wordt gemaakt aan tekst. „De meeste mensen zijn visueel gehandicapt. Kinderen leren op school niet meer om echt te kijken.” Greenaway hoopt dat zijn filmische versie van Het laatste avondmaal mensen visueel zal ‘wakker schudden’.

In 2006 bracht hij in het Rijksmuseum De Nachtwacht van Rembrandt al tot leven met geluid, rode gordijnen en spannende belichting. „Ik vind het interessant om film te mengen met een kunstvorm die al 8000 jaar bestaat.”

De komende jaren wil Greenaway na Da Vinci’s meesterwerk ook andere bekende schilderijen omtoveren tot multimedia-installaties. Hij heeft al toestemming van het Louvre om De bruiloft te Kanaän van Paolo Veronese onder handen te nemen. Hij heeft aanvragen lopen voor Guernica van Picasso en een schilderij uit de reeks Waterlelies van Monet. En hij koestert de stille hoop van het Vaticaan toegang te krijgen tot de Sixtijnse Kapel om Het laatste oordeel van Michelangelo te verfilmen.