Onbetrouwbaar vlees

Is het Nederlandse vlees betrouwbaar? Dat staat allerminst vast. De controles schieten behoorlijk tekort, vindt de overheidsinstantie die daarvoor zelf verantwoordelijk is, de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). Verkeert politiek Den Haag nu in staat van alarm? Nou, nee. De Kamer is met reces.

Neem de controle van diervoeders. In een algemeen overzicht van haar werkzaamheden zegt de VWA daarover: „De kwaliteit van diervoeders is van belang voor de gezondheid en welzijn van dieren, maar ook van mensen.” Maar wat is de praktijk? „Van de geïmporteerde partijen diervoeders wordt slechts 25 procent van de door de EU voorgeschreven monsters genomen en onderzocht. Geregistreerde bedrijven worden (beduidend) minder geïnspecteerd dan de gewenste eenmaal per jaar.” Deze constateringen zijn van de hoogste autoriteit bij de VWA, inspecteur-generaal Kleinmeulman.

In een conceptjaarplan noteerde hij nog veel meer van dergelijke „knelpunten”. Dit stuk stuurde hij in oktober naar het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het belandde ook bij het ministerie Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV). Deze departementen financieren de VWA. Het kabinet bezuinigt overigens op inspecties omdat het van vertrouwen meent te kunnen uitgaan.

Ook daarom is het niet te hopen dat er onder de Nederlandse veestapel varkenspest of gekkekoeienziekte uitbreekt. Want bij de controle van levende dieren zijn „uitvoeringsproblemen” geconstateerd, noteert de inspecteur-generaal. Bij uitbraken van dierziekte kan dit „tot problemen bij de tracering leiden”. De tekortkomingen bij de Nederlandse inspecties zijn tot Europa doorgedrongen. Het vertrouwen van de Food and Veterinary Office (FVO), toezichthouder namens de Europese Commissie, in de VWA neemt af, stelt de inspecteur-generaal vast. Bevorderlijk voor de export zal dit niet zijn.

Helemaal stil is het niet in Den Haag. De Partij voor de Dieren en de SP stelden deze week schriftelijke vragen aan minister Verburg (LNV, CDA). Ook de afgelopen maanden zijn de problemen met de inspecties in de Kamer ter sprake gekomen. Bijvoorbeeld doordat er in januari een intern rapport van de VWA uitlekte dat toen al een jaar oud was. Het stelde vast dat het toezicht van de VWA gebrekkig was en dat bedrijven regels aan hun laars lapten. Een gevolg is dat er onder meer bij de export „ grote veterinaire risico’s gelopen worden”.

Dit rapport, van januari 2007, heeft de minister nooit bereikt. Daar was ze logischerwijs zo boos over dat ze een commissie onder leiding van staatsraad Hoekstra instelde om deze gang van zaken te onderzoeken. Inmiddels is de opdracht van deze commissie uitgebreid naar wantoestanden bij de vee- en vleeskeuring waarvan het weekblad Vrij Nederland onlangs melding maakte. Hoekstra c.s. komen 16 maart met hun bevindingen. De minister wil daar zolang op wachten. Het is dus maar te hopen dat de komende weken geen dierziekten uitbreken. En dat het vlees goed blijft.