Multinationals betalen vrijwel geen belasting

Een groeiend aantal Nederlandse multinationals betaalt geen of nauwelijks vennootschapsbelasting meer in Nederland. Dat scheelt de schatkist jaarlijks aanzienlijke bedragen.

Dat verklaren ambtenaren van de Belastingdienst tegenover deze krant. De bedrijven maken gebruik van ontwijkconstructies die mogelijk zijn gemaakt door de Wet werken aan winst, die op 1 januari 2007 is ingevoerd.

De wet, ingediend door het vorige kabinet om het vestigingsklimaat voor ondernemingen te verbeteren, is een aanvulling op de Wet op de vennootschapsbelasting. Die liet bedrijven 25,5 procent belasting over hun winst betalen. In 2006 was de vennootschapsbelasting in heel Nederland met 17,9 miljard euro nog goed voor ruim 16 procent van de totale belastingopbrengst. Cijfers over 2007 zijn nog niet bekend.

Staatssecretaris De Jager (Financiën, CDA) is in oktober vorig jaar, negen maanden na inwerkingtreding van de nieuwe wet, door ambtenaren van de Belastingdienst gewaarschuwd voor ongewenste bijeffecten van de wet. De ambtenaren vertelden De Jager hoe bedrijven hun belastingafdracht beperken. De ambtenaren drongen aan op reparatie van de wet, omdat ze een kleine groep grote bedrijven bevoordeelt.

Staatssecretaris De Jager heeft de wet vervolgens op 1 januari 2008 deels aangescherpt. Bij de behandeling van de ‘reparatie’ door de Eerste Kamer zei De Jager dat het „helaas noodzakelijk [was] om grote schade voor de schatkist te voorkomen.”

Gevraagd om een reactie zegt een woordvoerder van de Belastingdienst: „Uit contacten met bedrijfsleven en adviseurs kwam naar voren dat er onbedoelde en onwenselijke constructies in de maak waren. De Belastingdienst heeft hier in de afgelopen maanden kennis van genomen en ook de staatssecretaris hierover geïnformeerd.” Meer toelichting wil het departement hierover niet geven.

Edwin Heithuis, hoogleraar belastingrecht aan de Universiteit Utrecht: „Iedereen was stomverbaasd toen men van die wetswijziging hoorde. Het is onbegrijpelijk dat de Kamer dit geaccepteerd heeft.”

Fiscale constructies: pagina 15

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Belasting

Bij de eindredactie van het artikel Multinationals betalen vrijwel geen belasting (21 februari, pagina 1) zijn in enkele passages onjuistheden terechtgekomen.

Het artikel meldt dat bedrijven gebruik maken van ontwijkconstructies die mogelijk zijn gemaakt door de Wet werken aan winst, die op 1 januari 2007 is ingevoerd. Deze mogelijkheden bestonden ook daarvoor al, maar zijn na de invoering van de wet verruimd. Verder werd de winstbelasting niet in de Wet op de vennootschapsbelasting, maar in de Wet werken aan winst verlaagd naar 25,5 procent.

Aan het slot van het stuk is met inkorten een passage weggevallen, waar hoogleraar belastingrecht Edwin Heithuis op reageert. Het gaat om de volgende passage:

‘De Jager repareerde niet alle mogelijke ontwijkconstructies in de wet. Zo kan een Nederlandse multinational nog steeds dubbel profiteren van het verstrekken van een rentedragende lening aan een Franse dochter. In Frankrijk kan de dochter de betaalde rente vervolgens aftrekken. Dankzij de nieuwe wet hoeft het moederconcern in Nederland bovendien geen belasting te betalen over de ontvangen rente.’ Heithuis reageerde hierop door te zeggen: „Iedereen was stomverbaasd toen men van die wijziging hoorde. Een bedrijf betaalt zo dus helemaal geen belasting. Het is onbegrijpelijk dat de Tweede Kamer dit geaccepteerd heeft.”