Amerikaanse raket haalt eigen satelliet neer

De VS zeggen dat zij een kapotte satelliet uit de lucht hebben geschoten om mensen op aarde voor gevaar te behoeden. Maar over de ernst van dat gevaar bestaan twijfels.

Met één onderscheppingsraket, gelanceerd van een oorlogsschip in de Grote Oceaan, heeft de Amerikaanse marine vanochtend vroeg een kapotte Amerikaanse spionagesatelliet uit de lucht geschoten.

Volgens het Pentagon moest de operatie voorkomen dat de brandstoftank van de satelliet, met 500 liter van het tamelijk giftige hydrazine, op aarde terecht zou komen. Maar deskundigen betwijfelen of dat een serieus risico was en vermoeden dat Washington een ander motief had, bijvoorbeeld het testen van een onderdeel van zijn omstreden raketschild.

Rusland heeft de Amerikaanse actie, die het Pentagon vorige week al had aangekondigd, bij voorbaat al veroordeeld als „een poging de wapenwedloop naar de ruimte te verplaatsen” en een verhulde test van het raketschild of van een anti-satelliet wapen „waarmee in feite een nieuw type strategische wapens wordt gecreëerd”, aldus een verklaring van het Russische ministerie van Defensie zaterdag.

China, dat vorig jaar óók een eigen satelliet neerhaalde en daar onder meer door de VS scherp om is gekritiseerd, liet vanochtend weten dat het nauwkeurig in de gaten zal houden of de Amerikaanse actie schadelijke gevolgen zal hebben in de ruimte of op aarde. Peking heeft de Amerikanen bovendien gevraagd volledige openheid van zaken te geven over de operatie.

In een commentaar hekelde de buitenlandse editie van het Volksdagblad, de krant van de Chinese communistische partij, vandaag de Amerikaanse actie. Het blad stelt dat het neerhalen van de satelliet een militaire handeling is, en verwijt Washington dat het dit niet erkent.

Wat de officiële verklaring voor het neerhalen van de satelliet ook mag zijn, over de werkelijke boodschap die Washington hiermee afgeeft kan geen misverstand bestaan, aldus de krant: namelijk „dat de Verenigde Staten niet zomaar hun militaire overwicht, dat gebaseerd is op ruimtetechnologie, uit handen zullen geven. En dat ze zullen proberen dat overwicht uit te breiden en volop te benutten”.

Dat China zélf in januari 2007 ook een satelliet heeft neergehaald vermeldde het commentaar niet. Wel veroordeelde het de Amerikaanse afwijzing, vorige week, van een Russisch-Chinees voorstel voor een verdrag dat ruimtewapens verbiedt. Rusland en China waarschuwen al jaren voor een wapenwedloop in de ruimte.

De vrees dat landen elkaars satellieten kunnen bedreigen, lag ook ten grondslag aan de bezorgde internationale reacties op China’s uitschakeling van een eigen satelliet. Daarnaast werden de Chinezen gehekeld om het feit dat de brokstukken van de afgedankte weersatelliet, die zich op 800 kilometer boven de aarde bevond, nog tot in lengte van dagen in de ruimte gevaar opleveren voor andere satellieten.

De Amerikaanse satelliet bevond zich slechts op 247 kilometer hoogte, waardoor de brokstukken naar verwachting grotendeels bij het binnengaan van de dampkring zullen verbanden of anders binnen 48 uur op aarde terecht zullen komen. De spionagesatelliet van ruim 2.220 kilo, met de omvang van een Amerikaanse schoolbus, was eigendom van de de Amerikaanse National Reconnaissance Office, één van de zestien inlichtingendiensten. Al snel na de lancering in december 2006 bleek de kunstmaan, die honderden miljoen dollars had gekost en volgende deskundigen was uitgerust met de meest geavanceerde radarapparatuur, niet goed te functioneren.

President Bush had toestemming gegeven om de satelliet neer te schieten, vanwege het volgens zijn adviseurs erg kleine, maar reële risico dat de brandstoftank met schadelijke inhoud bij het neerstorten voor mensen op aarde zou kunnen hebben. Volgens Ivan Oelrich, de vicepresident van de kritische Federation of American Scientists, is het gevaar dat iemand op aarde getroffen wordt door brokstukken of dat de brandstof op aarde terecht zou komen extreem klein, en niet de kosten van de operatie waard. Eén raket zou al tien miljoen dollar kosten.

De onderscheppingsraket (‘kill vehicle’) waarmee de satelliet vanochtend werd neergehaald, is ontworpen om raketten uit de lucht te schieten. Dat versterkt de vermoedens van sommige deskundigen dat Washington hiermee wil laten zien hoe effectief het raketschild kan zijn.

Theodore Postol, van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), wees er gisteravond op de Amerikaanse publieke tv op dat de VS verspreid over de wereldzeeën schepen hebben die deze raketten kunnen afvuren. „En de raketten worden steeds beter, met grotere kill vehicles en ook steeds hogere snelheden waarmee ze grotere hoogtes kunnen bereiken.”