Voor Clinton is de afgrond in zicht

Met twee nieuwe zeges heeft Barack Obama gisteren zijn kans op de Democratische nominatie sterk vergroot.

En weer eindigt Hillary Clinton de avond met lege handen. Door twee nieuwe nederlagen, in Wisconsin en Hawaï, sluit ze de maand februari af met verlies in tien voorrondes op rij: de afgrond is in zicht.

Niet dat haar kansen helemaal zijn verkeken. Maar vanaf nu moet voor haar werkelijk alles meezitten om de Democratische nominatie nog binnen te halen. En helaas voor Clinton zijn de volgende voorrondes, in Ohio en Texas, pas op 4 maart – zodat die tien nederlagen nog twee weken het laatste harde nieuws over de campagne zullen zijn.

Vorige week riep Clinton die voorverkiezingen in Ohio en Texas al uit als beslissend. Een klassieker uit het campagneboek van de familie. Het suggereerde dat Hillary de voorrondes van gisteren, in Wisconsin en Hawaï – in beide staten stond zij op dat moment ongunstig in de peilingen – niet van belang vond.

Het omgekeerde bleek daarna het geval te zijn. Clinton voerde de afgelopen week intensief campagne in Wisconsin. Alles was erop gericht het momentum van Obama met een daverende verrassing een halt toe te roepen.

De demografie van de noordelijke staat – veel laaggeschoolde arbeiders en oudere vrouwen – was in haar voordeel. Rond het weekeinde maakte ze in de peilingen haar achterstand op Obama voor een groot deel goed.

De softe benadering van Obama was weer achter de rug. Met een nieuwe campagnemanager aan haar zijde bestookte Clinton hem met aanvallen. Ze verweet hem dat hij geen debat met haar aandurfde. Ze beukte in op zijn plan voor een nationale ziektekostenpolis, die hij, anders dan Clinton, niet verplicht wil stellen. En haar campagne maakte er een enorm punt van dat Obama zinnen in zijn speeches bleek te hebben overgenomen van gouverneur Deval Patrick van Massachusetts.

„Plagiaat”, schreeuwde haar communicatiedirecteur Howard Wolfson. Het hield de media – dat wil zeggen: kabeltelevisie en weblogs – de 48 uur voor verkiezingsdag eindeloos bezig. De hiermee verspreide aarzeling over Obama’s authenticiteit leek voor Clinton voldoende om hem op verkiezingsavond een tik uit te delen.

Het was valse hoop. De uitslag pakte voor Clinton opnieuw in bijna alle opzichten verwoestend uit. Ze verloor met 17 procentpunt, 58 om 41 procent – zodat Obama in de race om de gedelegeerden voor het partijcongres nu grofweg 150 gedelegeerden voorstaat. Een bijna onoverbrugbare achterstand.

Berekeningen van goed ingevoerde analisten duiden erop dat Clinton, om die achterstand in te halen, in Texas en Ohio met minimaal 65 procent van de stemmen zou moeten winnen. In de meeste peilingen in Texas staat Obama nu gelijk met haar; en dat zijn peilingen van voor de laatste uitslagen.

Bovendien trok Obama in het overwegend blanke Wisconsin opnieuw de kiezersgroepen aan die Clinton als haar basis beschouwt: laaggeschoolde arbeiders, vakbondsleden en blanke mannen. Ook had hij evenveel vrouwelijke stemmers als Clinton. Een meerderheid van de Democraten in Wisconsin beschouwt hem ook als de betere commander-in-chief. En de aanvallen bleken niet te hebben gewerkt: de meeste kiezers vonden deze unfair voor Obama.

Het was vanochtend nog lang wachten op de uitslag in Hawaï, Obama’s geboortestaat waar Chelsea Clinton de laatste dagen actief campagne voerde. Het werd alweer een hard gelag voor Clinton – 75 om 24 procent, met driekwart van de stemmen geteld.

Obama heeft nu 23 staten gewonnen, Clinton 13. Met zijn ruime voorsprong in de race om afgevaardigden is er voor Clinton nog één kans de nominatie binnen te halen: wanneer zij in staat is het overgrote deel van de zogenoemde ‘supergedelegeerden’ aan zich te binden. Dat zijn partijfunctionarissen met stemrecht op de conventie. Maar sinds vorige week keren ook zij zich van haar af. Zo blijven er voor haar maar weinig aanknopingspunten over om optimistisch over de afloop te blijven.