Psycholoog wil zelf medicijnen voorschrijven

In enkele staten van de VS mogen psychologen zelf medicijnen voorschrijven. Dat willen Nederlandse psychologen ook. Een opleiding dient als lobby.

Dit is de handigste manier, zegt Hans Schutz, voorzitter Taskforce Voorschrijfrecht van het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP). Eerst psychologen de kennis bieden om medicijnen voor te kunnen schrijven, en dan pas lobbyen bij de politiek om de wetgeving zodanig aan te passen dat ze dat ook mógen. Zo hebben de nurse practitioners (gespecialiseerde verpleegkundigen) het ook gedaan. „Als je bij de politiek meldt dat psychologen medicijnen moeten kunnen voorschrijven, terwijl je die psychologen nog moet opleiden, dan zeggen ze op het ministerie toch dat ze dat eerst afwachten.” En de identiteit van beroepen in de gezondheidszorg verschuift, zegt Jan Derksen, hoogleraar psychologie en lid van de Taskforce. „Verloskundigen mogen ook voorschrijven – en die hebben maar een hbo-opleiding.”

Volgens het NIP heeft de patiënt er voordeel bij als psychologen medicijnen voorschrijven. Nu moeten psychologen daarvoor doorverwijzen naar een arts, die geen opleiding heeft op het gebied van de psychodiagnostiek en moeilijker kan controleren hoe trouw de patiënt zijn pillen slikt. Of de huisarts schrijft direct pillen voor.

Er zijn ook tegenstanders. Willem van der Does, hoogleraar psychologie in Leiden: „Het is nergens voor nodig. Ik denk ook dat de opleiding klinische psychologie te veel op geneeskunde gaat lijken en dat de therapeutische interventies in de knel komen. En het is heel naïef. Alsof die pillen alleen in de hersenen werken, en bijvoorbeeld geen cardiale bijwerkingen hebben.”

„Maar huisartsen krijgen vrijwel geen psychodiagnostiek in hun opleiding”, zegt Schutz. „En in de nieuwe opleiding leren psychologen meer over psychofarmaca dan een huisarts of psychiater.”

In de VS, waar de opleiding mede is ontwikkeld, bleek dat het voorschrijfrecht voor psychologen de hoeveelheid voorgeschreven medicijnen vermindert, zegt Derksen. „In één onderzoek gebruikte 90 procent van de aangemelde patiënten medicijnen. Bij degenen die onder behandeling kwamen van een psychiater, bleef dat zo – maar in de groep die onder behandeling kwam van een psycholoog met voorschrijfrecht daalde het tot 20 procent bij het afronden van de behandeling.” Maar dat kun je ook bereiken als een psycholoog samenwerkt met huisarts of psychiater voor de farmacotherapie, vindt Van der Does.

Er zijn inmiddels in Amerika 70.000 recepten door psychologen uitgeschreven. „Er is niet één incident gemeld”, zegt Derksen. „En reken maar dat de psychiaters daarop zitten te wachten.”