Getroffen door crisis? Allicht, maar hoe erg?

De komende weken maken Nederlandse banken hun resultaten bekend.

De vraag is in hoeverre ze zijn getroffen door de hypotheekcrisis.

Komt er een harde klap of wordt het slechts een zacht tikje voor Nederlandse banken en verzekeraars? Overal ter wereld worden financiële instellingen getroffen door de kredietcrisis. De komende weken maken de Nederlandse banken en verzekeraars hun resultaten over 2007 bekend.

Dat Nederlandse financiële partijen geraakt zullen worden is zeker. Bank en verzekeraar ING trapt vanochtend af met de publicatie van de cijfers. Zij maakte in november bekend nauwelijks geraakt te zijn door de crisis die is voortgekomen uit de problemen op de Amerikaanse hypothekenmarkt. Op deze markt werden de afgelopen jaren hypotheken verstrekt aan Amerikanen met een slechte kredietwaardigheid. Deze subprime-hypotheken werden opnieuw verpakt en wereldwijd doorverkocht. Toen de huizenbezitters niet meer aan hun verplichtingen konden voldoen, ontstond een sneeuwbaleffect.

ING heeft de afgelopen jaren niet veel belegd in de Amerikaanse subprime-markt. In november maakte de bank bekend dat ze voor 3,1 miljard euro zat in obligaties met de subprime-hypotheken als onderpand. ING verlaagde toen de inschatting van de waarde van deze belegging in de boeken met 15 miljoen. Dit zogenoemde afboeken is een teken dat de bank niet verwacht de hele belegging terug te krijgen. Wel zit ING voor een substantieel bedrag (25 miljard euro) in zogeheten alt-A-hypotheken. Dat zijn hypotheken verstrekt aan huizenbezitters die kredietwaardiger zijn dan degenen met een subprime-hypotheek. De afgelopen tijd echter boekten buitenlandse banken forse bedragen af op deze investeringen en het is de vraag wat ING gaat doen.

Hoe zenuwachtig en angstig de financiële wereld is waar het afboekingen betreft, bleek vorige week. Er brak toen plotseling paniek uit op de beurs rond het aandeel ING, dat binnen enkele uren met 6,5 procent zakte omdat het gerucht de ronde deed dat zij 6 tot 8 miljard euro moest afboeken. Overigens blijkt uit voorspelingen van analisten dat zij geen enorme afboekingen verwachten. Volgens de analist van Theodoor Gilissen zal ING op 200 tot 600 miljoen euro uitkomen als zij de afboekingen naar eigen inzicht doet, en zal dit oplopen tot 1 à 2 miljard als de bank de strenge maatstaven hanteert van enkele concurrenten.

Dat is een klein bedrag in vergelijking met de afboekingen van Amerikaanse en Europese banken. De Amerikaanse Citigroup en Merrill Lynch schreven vele miljarden af. Gisteren was Credit Suisse de laatste in de rij. De op één na grootste bank van Zwitserland maakte bekend dat het 2,85 miljard dollar afboekt op de zogenoemde asset backed securities, de beleggingen in hypotheken die gebundeld werden doorverkocht.

In Nederland lijkt Fortis in potentie ook een probleem te hebben. Het Belgisch-Nederlandse bedrijf kwam vorige maand met een curieuze winstwaarschuwing. De winst over 2007 zal in ieder geval 200 miljoen euro lager uitkomen door de kredietcrisis, maar dat kan ook 1,2 miljard euro worden. Waarom weet Fortis dit niet? Omdat het onzeker is over hoe groot de afboekingen moeten zijn. Instellingen mogen zelf grotendeels bepalen hoe hoog de dekkingsverhoudingen zijn – ofwel hoe groot de buffer is die ze aanhouden voor uitstaande kredieten. Internationaal zijn er banken die, omdat de uitstaande kredieten minder waard zijn geworden, deze dekkingsgraad flink hebben opgeschroefd. Als Fortis dit voorbeeld volgt, zal de winst dus aanzienlijk dalen.