Frankenstein! is een mythe over menselijke onmacht

Theater Frankenstein!, door d’Electrique. Gezien: 15/2 Theater Frascati, Amsterdam. Tournee t/m 15/5. Info 020-6164004 of www.humstu.nl

Iedereen weet dat doden niet mag, maar leven maken, als een God, mag dat dan wel? Het theatergezelschap d’Electrique laat zien hoe er net zo lang aan een dode geknutseld wordt tot hij tot leven komt. Een gigantisch infuus voorziet hem van vitale cellen. En zoals een zuigeling van zijn navelstreng af moet, zo rukt de gestorvene zich los van het infuus, waarna zijn geboorte een feit is.

Schrijver Ko van den Bosch veranderde Mary Shelley’s horrorklassieker in een modern griezelverhaal. Frankenstein is hier een wetenschapper die zich op „fundamenteel onderzoek” heeft toegelegd. Van den Bosch speelt deze doctor zelf. Lampen die hem van onderaf beschijnen geven hem een enge tronie, maar de ouderwetse bloederigheid blijft achterwege.

Op een glazen tafel verrijst het resultaat van Frankensteins experiment, een resultaat dat minder volmaakt is dan hij had gehoopt. De Nieuwe Mens gedraagt zich nogal grillig. Enerzijds produceert hij geavanceerde taal („jullie zijn zo verwantschappelijk”, zegt hij tegen de mensen), anderzijds stort hij zich met prehistorische wildheid op de vrouwen. Nog geen dag oud en nu al zo gevaarlijk; moet hij dan maar worden afgeslacht?

Van den Bosch legde niet alleen tragiek in die mislukte creatie, maar ook in de Schepper zelf. Gedesillusioneerd staart de doctor die iets tegen de dood wilde doen, naar de groeiende chaos. Zijn grootste fout: hij vergat liefde in zijn schepping te stoppen. Met angst en geweld als gevolg.

En zo krijgt Frankenstein de omvang van een mythe over de complete mensheid, een mensheid die er ondanks alle wetenschappelijk-technische vooruitgang maar niet in slaagt harmonieus te leven. Zo wordt Frankenstein! een van Van den Bosch’ epische vertellingen over de vergeefsheid.

Samen met regisseur Ola Mafaalani illustreert Van den Bosch die mythe met krachtige, prachtige beelden. Lichamen worden tegen de grond gekwakt of smijten zichzelf in een hoek: dat is de wrede kant van de plaatjes. Lichamen dansen met andere lichamen: dat is de tedere kant. Beide kanten culmineren in een adembenemende scène op een van de glazen tafels.

De jonge acteur Peter Vandemeulenbroecke, als het Schepsel, beheerst de fysieke speelstijd van D’Electrique, de groep van Van den Bosch, al goed. Terwijl hij op warmbloedige muziek een zojuist gedode vrouw tegen zich aandrukt vallen er ijsbrokken op hem neer, kil en nietsontziend. Het Schepsel draagt een hertegewei waar rode confetti in hangt. Dat dit beeld de figuren niet voor gek zet is een van de mirakels van Frankenstein!. Op een ongewone manier weet Frankenstein! zelfs te ontroeren.