De nieuwe Zoops zijn erg succesvol

De jeugdsoap is populair. Naar Spangas en Het Huis Anubis kijken dagelijks ruim 200.000 kinderen.

Ook soapkarakters hebben authentieke gevoelens.

Hilariteit in de huiskamer. Liv (7) blijkt precies hetzelfde etui te hebben als Spangas-scholiere Fay. Zus Britt (6) is stikjaloers en apetrots tegelijk. De makers van jeugdsoaps noemen dat identificatie. „Kinderen willen hun eigen leven gereflecteerd zien in tv-drama”, zegt Johan Nijenhuis.

Met zijn bedrijf NL Film, succesvol producent van films en tv-programma’s, stond Nijenhuis aan de wieg van de eerste daily voor kinderen: Zoop. In 2004 was deze soap, over de avonturen van een groep jeugdige dierenverzorgers in Ouwehands Dierenpark, voor het eerst te zien bij jeugdzender Nickelodeon.

„Het was meteen duidelijk dat Zoop in een behoefte voorzag”, zegt Nijenhuis. „Aan het begin van mijn carrière regisseerde ik Goede Tijden, Slechte Tijden en toen verbaasde ik me er al over dat er zoveel jonge kinderen keken. Het heeft eigenlijk nog best lang geduurd voordat de jeugdsoap goed van de grond kwam.”

Vier jaar na de start van Zoop is de jeugdsoap niet meer weg te denken uit de vooravond op tv. Nijenhuis heeft inmiddels het commerciële Nickelodeon verruild voor de publieke NCRV en maakt daar nu Spangas, een serie over een groep van tien middelbare scholieren. Na een wat moeizame start trekt Spangas nu zo’n 200.000 kijkers per dag. Dat is veel, voor een kinderprogramma.

„Nijenhuis kan als geen ander redelijk drama maken voor weinig geld”, zegt Rogier Proper. Hij schreef mee aan vrijwel alle soaps voor volwassenen en publiceerde vorig jaar een handboek voor scenarioschrijvers. „Johan heeft een paar slimme trucs. Hij filmt altijd op locatie, waardoor de beelden er minder goedkoop uitzien dan wanneer ze in een bordkartonnen studioruimte zijn gedraaid. In de montage kan hij beelden goed verfraaien. Die trucs maskeren dat nogal klunzig wordt geacteerd en dat dialogen vaak houterig zijn.”

Het Huis Anubis, op Nickelodeon de opvolger van Zoop, is de grote concurrent van Spangas. Die serie is – zij het nipt – de populairste jeugdsoap van het moment en scoort soms meer kijkers dan volwassenensoap ONM. Tot teleurstelling van Nijenhuis wordt Het Huis Anubis niet door NL Film geproduceerd, maar door het Belgische Studio 100, bekend van K3 en Kabouter Plop. „In het begin zag ik heel wat van mijn Zoop-personages in een iets andere gedaante in dat huis rondlopen”, zegt Nijenhuis.

De verklaring is misschien dat de bedenkster van de serie, Anjali Taneja, uit de stal van Nijenhuis afkomstig is en nu voor Studio 100 werkt. „Er lag bij Studio 100 al een idee voor een soap over jongeren die op een internaat zitten”, zegt Taneja. „Toen las ik een verhaal over de vloek van Toetanchamon, waarna we besloten het te combineren. Het internaat is gebouwd door een archeologenechtpaar dat bij het graf van Toetanchamon heeft gewerkt. Daardoor rust er een vloek op het internaat.”

Het bleek een gouden greep. Het Huis Anubis barst van suggestie en mysterie. Wanneer de personages niet bezig zijn met het oplossen van geheimzinnige opdrachten, houden zij zich onledig met aardsere zaken als ontluikende liefde. Het leverde de serie niet alleen ongekende kijkcijfers op, maar ook een aantal tv-prijzen.

„Als je zo’n serie maakt, moet je zelf nog een beetje kind kunnen zijn”, zegt Taneja. „Ik was vroeger gefascineerd door de serie De Zevensprong. Dat vond ik waanzinnig spannend.”

Spangas en Het Huis Anubis zijn ‘crossmediale concepten’, wat een belangrijke voorwaarde is om succesvol te zijn voor ‘multitaskende’ kinderen. De sites, met games en chatmogelijkheden, spelen een belangrijke rol. Het bordspel van Het Huis Anubis werd vorig jaar verkozen tot speelgoed van het jaar. Ook is van beide series een bioscoopfilm in de maak die in het najaar verschijnen.

Hebben kinderen er ook iets aan of zijn de soaps slechts bedoeld om te vermaken? Taneja: „In die series spelen allemaal kids met wie je je kunt identificeren. Nienke uit Anubis is een verlegen meisje dat geforceerd dapper gaat doen. Kinderen herkennen dat en vinden het prettig om hun gedrag te spiegelen. Ook soapkarakters hebben authentieke gevoelens.”

Nijenhuis: „In Spangas speelt maatschappelijke betrokkenheid van de leerlingen een belangrijke rol. Dat was een duidelijke opdracht van de publieke omroep. We haken in op de actualiteit, zoals de kinderboekenweek. En ik ben ervan overtuigd dat kinderen een betere emotionele intelligentie ontwikkelen door naar tv-drama te kijken.”