Van der Hoeven wil toets op marktwerking

Nog dit voorjaar wil minister Maria van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) op elk wetsvoorstel standaard een markttoets loslaten. Dat schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer.

Getoetst moet worden wat de verwachte gevolgen van marktwerking zijn voor de betaalbaarheid en kwaliteit van dienstverlening, het milieu en de werkgelegenheid. Ook is meer aandacht voor de ‘verliezers’ van de markt nodig.

De minister schrijft dit naar aanleiding van het onderzoek Marktwerkingsbeleid van het ministerie naar marktwerking in elf (semi)publieke sectoren: telecom, luchtvaart, post, energie, spoorgoederenvervoer, streekvervoer, ziekenhuizen, reïntegratie, kinderopvang, taxivervoer en notariaat. De Kamer had de minister vorig jaar gevraagd om een evaluatie van de marktwerking in de publieke sector.

In de meeste sectoren is de ingevoerde marktwerking geslaagd, blijkt uit het onderzoek, dat de periode 1987 tot 2007 beslaat. De doelmatigheid is gestegen, er is meer concurrentie tussen aanbieders, en consumenten hebben meer keuze. Dat geldt vooral in luchtvaart, telecom, energie, spoorgoederenvervoer, regionaal openbaar vervoer, curatieve zorg en in het notariaat. De werkgelegenheid is nagenoeg gelijk gebleven; in de helft van de sectoren nam het aantal banen toe, in andere sectoren daalde de werkgelegenheid.

Verhoging van de efficiëntie ging gepaard met stijging van de werkdruk. In de zeven sectoren die doelmatiger zijn gaan werken, is de werklast verzwaard. Beloning is individueler geworden. Ook zijn in diverse branches zoals telecom, reïntegratie en de energiesector, vormen van prestatiebeloning ingevoerd.

Ondanks een aantal voordelen van de marktwerking is de opvatting van burgers en bedrijven hierover niet altijd positief. De onrust in de taxisector in Amsterdam, waar de marktwerking niet functioneert, heeft volgens de minister zeker aan de negatieve beeldvorming bijgedragen. Het is een duidelijk signaal dat „het herordenen van markten met valkuilen is omgeven”, schrijft ze. Zij wil in ieder geval de verliezers van ingevoerde marktwerking, zoals werklozen, eerder bijscholen zodat ze sneller in andere branches aan de slag komen.