Land koopt bank

De Britse regering heeft de hypotheekbank Northern Rock genationaliseerd.

Of dat echt de goedkoopste oplossing is voor de problemen is de vraag.

Een filiaal van de bank Northern Rock, afgelopen september. Foto AFP Customers queue to enter a Northern Rock branch in Chelmsford in Essex, in south-east England, 17 September 2007. British finance minister Alistair Darling voiced confidence Monday that the country's economy could weather the storm surrounding the Northern Rock bank. He said savers could withdraw their money, but said the British economy was "strong" and had low interest rates which would allow politicians and officials to "deal with this particular problem". AFP PHOTO/SHAUN CURRY AFP

Het woord ‘nationalisatie’ kreeg de Britse minister van Financiën Alistair Darling niet over zijn lippen. De in ernstige moeilijkheden geraakte hypotheekbank Northern Rock belandt „tijdelijk in openbaar bezit”, verklaarde hij. Maar ook Darling kon er niet omheen: de regering van Groot-Brittannië nationaliseert voor het eerst in decennia een groot bedrijf.

De regering greep pas in, toen er in september lange rijen in paniek geraakte spaarders voor de kantoren van Northern Rock verschenen. Jarenlang pochte Brown, toen zelf nog minister van Financiën, over de zachte maar effectieve aansturing door de Britse overheid en semi-autonome toezichthouders op banken. Nu dreigen de aandeelhouders naar hun geld te kunnen fluiten, lijken ontslagen bij Northern Rock onvermijdelijk en zit de regering met een molensteen om haar nek.

Darling en Brown probeerden uit alle macht een partij te vinden om de bank over te nemen. Uiteindelijk bleven een consortium onder leiding van Virgin-entrepreneur Richard Branson en het management van Northern Rock zelf over. Maar hun voorstellen zouden volgens Darling en premier Brown te onvoordelig uitpakken voor de belastingbetaler. Daarom hakte Brown zondagmiddag de knoop door. Daarmee wordt de regering eigenaar van een bank met 6.000 personeelsleden en verplichtingen van ruim 100 miljard pond (133 miljard euro). Dat komt neer op zo’n 3.500 pond per belastingbetaler. Om Northern Rock op de been te houden had de regering al meer dan 55 miljard pond aan leningen en kredietgaranties verstrekt.

Darling suggereerde dat het business as usual blijft voor Northern Rock. Maar in werkelijkheid is het volkomen onduidelijk hoe het de bank zal vergaan. De opdracht voor de nieuwe bewindvoerder bij Nortern Rock, de ervaren troubleshooter Ron Sandler, wordt om zoveel mogelijk van al dat geleende geld terug te krijgen voor de schatkist. Maar hoe? Probeert hij de bank af te slanken en zoveel mogelijk van de waardevolle onderdelen van het bedrijf te verkopen? Of probeert hij een ‘doorstart’ te maken in de hoop dat het bedrijf na verloop van tijd alsnog kan worden overgenomen? Zijn bewegingsvrijheid zal hoe dan ook beperkt zijn. Zo mag hij op grond van Europese concurrentieregels niet commerciële rivalen de loef afsteken met aantrekkelijke hypotheektarieven. Ook nog mogelijk is dat de bank uiteindelijk toch wordt geliquideerd.

Van cruciaal belang is bij dit alles hoe de Britse woningmarkt zich ontwikkelt, want de kern van de activiteiten van Northern Rock vormden altijd hypotheken. De bank was goed voor één op de vijf afgesloten hypotheken in het land. De huizenprijzen zijn de afgelopen maanden, vooral buiten Londen, gedaald.

Lees meer over Northern Rockop nrc.nl/northernrock