Fouten in Uruzgan ernstiger dan bekend

De fouten die zijn gemaakt tijdens de verkenningsoperatie in Uruzgan, waarbij in januari vier militairen door eigen vuur om het leven kwamen, zijn ernstiger dan tot nu toe bekend was.

Dat blijkt uit een brief die het ministerie van Defensie vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Onbekend was dat ook de 20-jarige soldaat Marc van de Kuilen, die beide benen moet missen, „zeer waarschijnlijk” het slachtoffer is van eigen vuur.

In totaal zijn er in de avond van 12 op 13 januari drie schotenwisselingen geweest waarbij Nederlandse militairen op eigen troepen hebben geschoten in de buurt van het plaatsje Deh Rawood in Uruzgan. Daarbij kwamen twee Nederlandse en twee Afghaanse militairen om het leven.

Uit onderzoek van de commandant der strijdkrachten Dick Berlijn blijkt dat er tijdens de operatie „niet volledig conform de bestaande tactische procedures is gehandeld”. Zo hadden militairen van de zogeheten Battle Group zich niet goed genoeg voorbereid op de nacht en werden procedures over het aanwijzen van de militaire doelen niet op een juiste wijze uitgevoerd. Dat geldt ook voor procedures over inzet van wapens die een lange afstand kunnen overbruggen (zoals het 25mm-geschut van het YPR-pantservoertuig). „Waarom is afgeweken van tactische procedures kan op basis van het onderzoek niet met zekerheid worden vastgesteld”, aldus de brief van Defensie.

Duidelijk is dat het plan van de verkenningsoperatie (genaamd Kapcha As) op een laat moment is gewijzigd, „waardoor de voorbereidingstijd kort was”.

Het onderzoek van Dick Berlijn is ter beschikking gesteld aan het Openbaar Ministerie, dat het incident onderzoekt en kijkt of er wel volgens de geweldsinstructies is gehandeld en of er sprake is van verwijtbare nalatigheid. Het OM wil tijdens het onderzoek geen commentaar geven.

Lees de Kamerbrief en achtergrond via nrc.nl/uruzgan