Nieuwe lijst met 30 biatleten en wielrenners

De Weense bloedbank Humanplasma is weer in opspraak. Een voormalig medewerker zou volgens een anonieme tip dertig sporters, ook Nederlanders, hebben behandeld.

Opnieuw is een groot aantal sporters én artsen in verband gebracht met een bezoek aan de Weense bloedbank Humanplasma. Niet alleen de beste Duitse en Oostenrijkse biatleten, maar ook vijf (ex)renners van de Rabobankwielerploeg (Michael Rasmussen, Michael Boogerd, Denis Mentsjov, Joost Posthuma en Pieter Weening) staan op een lijst van dertig sporters en drie artsen, naar aanleiding van een anonieme aanklacht die vorige week bij het Openbaar Ministerie in Wenen werd ingediend.

Het Bundeskriminalamt geeft de namen van de sporters die tussen 2000 en 2006 contact hebben gehad met Humanplasma niet vrij. Maar intussen beschikt een groot aantal Oostenrijkse en Duitse media wel over de lijst, dankzij het werk van een Duitse onderzoeksjournalist. Zij publiceren de lijst om ‘ethische redenen’ niet, omdat zij zich een maand geleden – zo bleek achteraf – te buiten gingen aan ‘suggestieve berichtgeving’ over visites van over het algemeen dezelfde sporters aan Humanplasma. Ook toen werden Rasmussen, Boogerd en Mentsjov genoemd. Maar met name de Duitse tv-zender ARD was iets te voorbarig en bood later zijn excuses aan.

De Oostenrijkse krant Oesterreich durfde de lijst op zijn website www.oe24.at afgelopen weekeinde wel openbaar te maken. Tijdens een congres over sportjournalistiek in Dortmund, georganiseerd door het Institut für Journalistik in Dortmund en Sportnetzwerk (een Duitse club van sportjournalisten die inzet voor kritische sportjournalistiek) ontstond daarover een discussie. Vertegenwoordigers van Duitse media als ARD, ZDF en Süddeutsche Zeitung en Frankfurter Allgemeine, ethici en wetenschappers probeerden zich een houding te geven tegenover de recente dopingberichtgeving. De namen in het nieuwe Weense dossier waren bekend, maar niemand waagt ze te noemen. Bewijs ontbreekt nog. Wat nu?

De Tiroler Tageszeitung die vorige week met de eerste berichtgeving kwam, is niet voorzichtig. Zij noemt vier Weense hotels waar de sporters bivakkeerden en de plek waar de behandeling zou hebben plaatsgevonden. Zoals het Blutdepotseminar in Pechtoldsdorf bij Wenen. Ook worden betrokken medici genoemd die van bloeddoping alles weten. Waarom het naar buiten kwam? Omdat er een verzekeringsfraude zou zijn, in verband met de ‘behandeling’ en ‘vergoeding’ van dergelijke methoden.

De Duitse biatlonbond heeft intussen gereageerd, tijdens het wereldkampioenschap afgelopen weekeinde in Östersund, Zweden. Wereldkampioenen worden genoemd, alsmede de ex-olympisch kampioen Sven Fischer, tegenwoordig commentator bij ZDF. Fischer zei zaterdag voor het ZDF dat hij op de lijst staat. Hij ontkende iets van bloeddoping te weten. Zijn verontwaardigde trainers en collega’s willen intussen een schadeclaim indienen bij de instanties die de namen van biatleten naar buiten brengen. Zij hebben maar één verklaring: onzin.

Toch worden namen genoemd van mensen die bij Humanplasma hebben gewerkt en op eigen initiatief een kliniek voor bloeddoping hebben opgezet, zoals transfusie-expert Paul Höcker met het ‘Blutdepotseminar’. En dan is er de connectie met artsen uit de voormalige DDR en uit Wit-Rusland, waar de experts zitten. Het is niet zomaar een verhaal.

Opmerkelijk in de Weense bloedbankzaak is dat bloeddoping zolang het om behandeling (invriezen dan wel manipulatie) van eigen bloed is volgens de Oostenrijkse wet niet illegaal is. Genoemde sporters zouden daarom niet strafbaar zijn. Het Oostenrijkse OM heeft echter toch een onderzoek ingesteld.

Verdachtjournalismus heette het afgelopen weekeinde tijdens het congres in Dortmund. De ethicus Claus Eurich verbonden aan de Technische Universität Dortmund, zei het nog: „Wat moeten we als het op tien procent na bewezen is. Zwijgen? Nee. Publiceren en ter discussie stellen. We hebben recht op een verklaring waarom sporters sporten en doping nemen en waarom journalisten menen dat te moeten aankaarten. Sportbedrijven is een vorm van existentialisme, doping is dat ook. Omdat de mens iets wil doen om zijn bestaan te rechtvaardigen. Veroordeling is te gemakkelijk, verontwaardiging is een stap verder en leidt tot de vraag: is doping echt zo verwerpelijk?”