Weerzin tegen de ‘Grote Firewall’

In China groeit het protest tegen de ‘Grote Firewall’ rond China – de censuur op internet. Maar vooralsnog is er geen teken dat de regering van plan is te wijken.

Dagelijks ontvangt Du Dongjing tientallen aanmoedigingen – per email en op zijn blog – om zijn eenzame juridische strijd tegen de censuur op internet in China niet op te geven. Maar voorlopig staat de 38-jarige IT-ingenieur nog alleen in zijn rechtszaak tegen China Telecom, de nationale telecommunicatiemaatschappij en de spin in het web van de internetcensuur.

„Openheid en transparantie zijn wereldwijde trends. De Grote Firewall om China is niet van deze tijd. Er is geen enkel excuus om sommige websites en blogs, al dan niet in het buitenland, te blokkeren. Als ik mijn rechtszaak win, is dat een enorme stap in de richting van vrijheid van meningsuiting op internet”, denkt Du Dongjin.

In het vroege voorjaar van 2007 blokkeerde een onderdeel van China Telecom zijn zakelijke website. Du werd boos en diende een klacht in bij de maatschappij. Na enige tijd werd de toegang tot zijn site hersteld en ontving hij een briefje met excuses voor „deze technische fout”. Toen een verzoek om opheldering uitbleef, spande hij een proces aan tegen China Telecom wegens contractbreuk.

De civiele rechtbank weigerde de zaak in behandeling te nemen, maar Du ging met zijn advocaat in beroep en die hogere rechter nam zijn unieke klacht wel in behandeling. Hij hoopt nu dat andere internetgebruikers zich bij zijn rechtszaak zullen aansluiten, maar uit vrees voor repercussies is dat nog niet gebeurd. Zelf heeft hij „tot nu toe” op zijn werk bij een bank of in zijn wijk geen problemen ondervonden.

Du, die tot de nieuwe middenklasse kan worden gerekend, behoort tot een groeiende groep internetgebruikers die protesteren tegen het systeem dat China Telecom (samen met Microsoft en Google) op last van de autoriteiten heeft ontwikkeld om hen te isoleren van de rest van de wereld.

Deze digitale muur bestaat uit filters op zoekmachines en een systeem dat de unieke cijfercodes van ongeoorloofde sites herkent en vervolgens de toegang onmogelijk maakt. Sites met zogeheten gevoelige politieke informatie, zoals van de BBC, You Tube en vooral Wikipedia, Amnesty International en Human Rights Watch zijn doorgaans niet of moeilijk toegankelijk.

Du: „De technici van China Telecom ontvangen orders van bovenaf om de toegang tot bepaalde sites en blogs af te sluiten. Maar als je een servicecontract sluit met China Telecom vertellen ze jou niets over bestaande en toekomstige beperkingen, integendeel ze garanderen op papier vrije toegang tot het internet. Als er sites geblokkeerd worden is dat dus een vorm van contractbreuk.”

Het is volgens Du „een kwestie van tijd of er zullen meer rechtszaken worden aangespannen. De Grote Firewall zal worden bestormd en uiteindelijk – en dat is onvermijdelijk – ook gesloopt worden.”

Feit is dat het aantal internetgebruikers (200 miljoen, 70 procent jonger dan 30 jaar) spectaculair groeit in China en dat de weerzin tegen het censureren van websites toeneemt.

Maar niets wijst erop dat de autoriteiten in Peking internet op afzienbare termijn zullen liberaliseren. Integendeel, deze week werd een nieuwe campagne gelanceerd tegen „illegale” sites en internetcafés onder het mom van bestrijding van pornografie.

Van dergelijke campagnes merken overigens de internetcafés betrekkelijk weinig. Dat blijkt bijvoorbeeld in het Moon-café in het oude hart van Guangzhou in de provincie Guangzong, waar eigenaar Huang Zhou toezicht houdt over een groep jongeren die druk aan het internetten zijn.

Van de nieuwe campagne, waarover in de Chinese media uitvoerig is bericht, heeft hij nog niets vernomen. „Ach, de ene week doen ze dit, de andere week dat – China is een heel groot land. Ik heb wel eens controle van het Bureau van Openbare Veiligheid, maar dat stelt niet zoveel voor. Ze kijken alleen of er pornosites worden bezocht en als dat het geval is, doen ze daar niet echt moeilijk over.”

Op een van de pc’s in het Moon-café meldt zich Wang Tonghe, een 24-jarige blogger en tolk in Peking. „Ik steun de rechtszaak van Du. Zelfs als hij deze zaak verliest, en dat is wel de verwachting, heeft hij een belangrijke daad verricht. Hij heeft veel nieuwe, jonge internetgebruikers bewust gemaakt van het bestaan van de Grote Firewall”, schrijft Wang.

Zijn blog werd, vertelt hij, tijdens de opening van het 17de congres van de Chinese Communistische Partij enige tijd geblokkeerd. „Ik had aangekondigd een groot stuk te schrijven tegen de Grote Firewall en ik wilde de verspilling van belastinggelden aan de orde stellen. Er zijn tienduizenden ambtenaren, agenten en technici bij betrokken.” Zelf beschikt hij over dezelfde technologie (vpn) als buitenlandse journalisten en internationale bedrijven om de digitale muur te omzeilen.

Ook Zhou Shu Guang (24), blogger en na een portret in Time beroemd ‘burgerjournalist’, mengt zich in het gesprek. Zhous blog wordt ook regelmatig geblokkeerd, maar hij ontwijkt de digitale politie door voortdurend zijn IP-adres te veranderen. Samen met andere bloggers en de hulp van gebruikers van de Firefox-browser in de VS en Europa zijn Wang en Zhou betrokken bij de ontwikkeling van technologie om via een „Grote Ladder” over de ‘Grote Firewall’ te klimmen.

Zhou vertelt vervolgens telefonisch: „Het is moedig wat Du doet. Voordeel en tekenend is dat hij tot de middenklasse behoort, waardoor hij zich een advocaat kan veroorloven. Ik weet zeker dat met de internettechnologie en de globalisering de Chinese samenleving en de Chinese overheid hervormd zullen worden. Er zijn heel veel gepassioneerde en ambitieuze jongeren die totaal niet tevreden zijn met de huidige situatie. De Chinese autoriteiten zijn buitengewoon koppig, maar over vijf tot tien jaar zullen de Grote Firewall en de censuur niet meer bestaan.”