Václav Klaus blijft president van Tsjechië

Václav Klaus is gisteren alsnog herkozen tot president van Tsjechië. Zijn nipte overwinning wordt overschaduwd door beschuldigingen van corruptie, afpersing en bedreigingen tijdens het kiesproces.

Parlement en senaat kwamen gisteren bijeen om de nieuwe president aan te wijzen, voor de tweede maal, want de eerste verkiezing, vorige week vrijdag, leverde geen winnaar op.

Dat scenario leek zich gisteren te herhalen: na twee stemrondes – elke verkiezing bestaat uit maximaal drie rondes – kwam Klaus stemmen tekort. Maar in de derde ronde kreeg hij er alsnog 141, één meer dan hij nodig had. „Ik zal de president van alle Tsjechische burgers zijn”, aldus de rechts-liberale Klaus (66) na afloop.

De verkiezingen verliepen in een grimmige sfeer, omdat de politiek partijen het lang twistten over de vraag of de stemming geheim of openbaar moest plaatsvinden – de grondwet biedt beide mogelijkheden. Uiteindelijk werd het een openbare verkiezing, maar al snel doken beschuldigingen op over corruptie en chantage.

Een kiesman claimt te zijn bedreigd op het toilet in de burcht van Praag, waar de verkiezing traditioneel wordt gehouden. Een ander kreeg naar eigen zeggen twee miljoen kroon aangeboden om op Klaus te stemmen. Weer twee anderen verlieten op een cruciaal moment de burcht met vermeende gezondheidsproblemen. De onafhankelijke senator Jana Jurencáková kreeg een sms met de tekst: „Hoeveel heb je van Klaus gekregen? Sterf.” En er zouden ook kogelbrieven zijn verstuurd.

Het rumoer heeft de roep om directe verkiezingen sterk aangewakkerd. Volgens een nieuwe peiling wil 64 procent van de Tsjechen zelf de president kiezen.

Klaus dankt zijn overwinning, net als in 2003, aan de communistische partij, die nooit afstand heeft genomen van het verleden, in het parlement een geïsoleerd bestaan leidt, maar de presidentsverkiezingen altijd aangrijpt om concessies af te dwingen.

De communisten steunden eerst de rivaal van Klaus, de in de Verenigde Staten wonende econoom Jan Svejnar (55). Vervolgens presenteerden ze een eigen kandidaat, maar die trok zich voor de laatste ronde terug. Daarmee werd de weg voor Klaus vrijgemaakt. Svejnar kreeg 111 stemmen.

Klaus is een dominante figuur in de Tsjechische politiek. Hij was minister van Financiën (1989-’92) en premier (1992-’97). Hij is uitgesproken eurosceptisch.