‘Staatsfonds is ideale investeerder’

Staatsfondsen zijn net als andere buitenlandse investeerders welkom in Nederland. Het kabinet voelt er weinig voor om protectionistische maatregelen te introduceren.

Dat zei minister Bos (Financiën, PvdA) gisteren na afloop van de ministerraad, waarin een notitie over staatsfondsen is besproken.

In het parlement, maar ook in andere Europese landen en in de Verenigde Staten bestaan zorgen over deze investeringsfondsen, die in handen zijn van buitenlandse overheden in het Midden-Oosten, China, Rusland. Gevreesd wordt dat ze met hun beleggingsbeleid en aandeelhouderschap politieke motieven zouden kunnen nastreven. Hetzelfde geldt voor grote staatsbedrijven uit landen zoals Rusland (Gazprom) en China (Chinese National Oil Company).

De angst wordt gevoed door het snel groeiende vermogen van deze investeringsfondsen. De twintig grootste fondsen beheren naar schatting zo’n 2.200 miljard dollar, maar binnen tien jaar zal dit bedrag zijn opgelopen tot 13.400 miljard dollar als gevolg van de opbrengsten uit olie en andere grondstoffen. In Nederland opereren negen van dergelijke investeringsfondsen (zie inzet).

„Staatsfondsen zijn ideale investeerders”, zei minister Bos naar aanleiding van het onderzoek dat hij en minister Maria van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) hebben laten uitvoeren. Bos: „Ze vertonen het gedrag dat we graag zien van investeerders: ze plegen lange termijninvesteringen, ze nemen minderheidsposities in en ze willen rendement halen.”

Uit het onderzoek, waarbij investeringen van dertig staatsfondsen tegen het licht zijn gehouden, blijkt ook dat de fondsen in geen enkel geval betrapt kunnen worden op het aanwenden van politieke invloed. Bos zei wel dat er „alle reden is tot alertheid”. Nederland beschikt in ieder geval volgens hem over voldoende middelen om de mogelijke risico’s klein te houden. De publieke belangen in Nederland zijn veilig gesteld via het ondernemingsrecht, de wetgeving op financieel toezicht en het mededingingsbeleid, zo zei Bos.

Wel wil het kabinet verdere studie verrichten naar fusietoetsen die in andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, gehanteerd worden zodra de ‘nationale veiligheid’ bij buitenlandse investeringen in het geding is. Het kabinet zal zich in internationale fora pleiten voor meer openheid bij staatsfondsen.