Dordrecht wil ‘Goudstikker’ terugkopen

Het Dordrechts Museum wil het schilderij Gezicht op Dordrecht (1651) van Jan van Goyen terugkopen van Marei von Saher, de Amerikaanse schoondochter en erfgename van kunsthandelaar Jacques Goudstikker. Het doek hoort tot de 202 schilderijen van de Goudstikkercollectie die de Nederlandse staat in februari 2006 overdroeg aan Von Saher.

Het Dordrechts museum, dat het schilderij jarenlang in bruikleen had van het rijk, start op 12 maart onder de titel Geef Dordrecht zijn gezicht terug een grootscheepse campagne om fondsen te werven. Op die datum opent het museum onder dezelfde titel ook een expositie van Dordrechtse stadsgezichten uit heden en verleden. Marei von Saher heeft Van Goyens Gezicht op Dordrecht voor deze tentoonstelling uitgeleend.

Volgens museumdirecteur Peter Schoon is met de aankoop van het schilderij een bedrag van ongeveer 3,5 miljoen euro gemoeid. „Het wordt het duurste kunstwerk dat we ooit hebben gekocht. Het museum beschikt over een aankoopbudget van 75 duizend euro per jaar, dus we kunnen het bedrag onmogelijk zelf opbrengen. We zijn in overleg met verschillende fondsen voor een bijdrage en sommige, zoals de Vereniging Rembrandt, hebben al positief gereageerd. We doen ook een beroep op sponsors, op de inwoners van Dordrecht en het bedrijfsleven, om de aankoop te steunen. De expositie Geef Dordrecht zijn gezicht terug zal met allerlei acties gepaard gaan die er hopelijk toe leiden dat dit schilderij in Dordrecht kan blijven. We zullen apetrots zijn als ons dat lukt.”

Volgens Schoon was dit werk van Van Goyen, dat op paneel is geschilderd, altijd „een van de favorieten van het publiek”. „Het is een geweldig schilderij met schitterende luchtpartijen boven onze stad en de Grote Kerk. Toen we het moesten afstaan vonden we dat heel moeilijk.”

Het Amsterdamse Rijksmuseum heeft eind vorig jaar een poging gedaan om het zestiende-eeuwse paneel Landschap met een episode uit de verovering van Amerika van de Haarlemse meester Jan Mostaert te kopen van Marei von Saher. Tot 2006 hing dit schilderij in het Haarlemse Frans Hals Museum. Volgens kenners is het kunsthistorisch het belangrijkste werk uit de Goudstikkercollectie. Boris de Munnick, woordvoerder van het Rijksmuseum: „Het Rijksmuseum vond het belangrijk om dit werk voor Nederland te behouden en heeft daarom contact opgenomen met Marei von Saher. Maar de prijs die zij vroeg lag zo ver boven de door het museum geschatte marktwaarde, dat wij hebben gemeend niet verder te moeten onderhandelen.”

De Nederlandse staat kocht in maart vorig jaar vier zeventiende-eeuwse schilderijen terug van Von Saher: een Architectuurfantasie van Dirck van Delen, het Gezicht op Delft van Daniël Vosmaer en twee portretten van Paulus Moreelse. Marei von Saher schonk het schilderij Kind op sterfbed, van Bartholomeus van der Helst. Als het Dordrechts Museum erin slaagt het Gezicht op Dordrecht aan te kopen, zou dit het zesde schilderij zijn dat terugkeert naar Nederland.

Op drie veilingen bij Christie’s heeft Von Saher vorig jaar in totaal zo’n zeventig werken van de hand gedaan. De meeste topstukken zijn nog in haar bezit. Een selectie daaruit wordt vanaf mei op een rondreizende expositie getoond.