De waarde van uw huis ligt op straat

Er woedt een politieke strijd rond de vraag of iedereen de actuele waarde van uw huis mag weten. Maar voor iets meer dan een euro weten we wat u voor uw huis heeft betaald.

Deze dagen ontvangt elke huiseigenaar van de gemeente een opgave van de fiscale waarde van het huis, de WOZ-beschikking. Die officiële taxatiewaarde wordt gebruikt voor de gemeentelijke onroerendezaakbelasting en geldt ook voor andere heffingen zoals het eigenwoningforfait in de inkomstenbelasting. Ze kan een rol spelen bij verkooponderhandelingen en hypotheektarieven.

Taxateurs van vlees en bloed hebben de naam dat ze zich laten beïnvloeden door het belang van degene die hen inhuurt. Daarom wordt steeds meer waarde gehecht aan een belangenloze taxateur: de computer. De programmatuur verwerkt meer objectieve statistische gegevens dan een taxateur kan behappen. De nieuwste ontwikkeling is dat de taxatiecomputers satellietfoto’s gebruiken. Die maken duidelijk of een huis een dakkapel of een serre heeft die bij een buurhuis ontbreekt. En ook of dergelijke zaken zijn bijgebouwd sinds de vorige taxatie. De gemeenten vertrouwen voor WOZ-taxaties al jaren op computermodellen. Daardoor kost de WOZ-waardering de burger hooguit 20 euro. Dat bedrag zit versleuteld in het belastingtarief.

Nu u toch al voor de WOZ-taxatie heeft betaald, kunt u er maar het best goed gebruik van maken. Vrijwel elke hypotheekbank accepteert de WOZ-waarde, bijvoorbeeld als u af wilt van een opslag op de hypotheekrente. Deze rente-opslag van 0,1 tot 0,4 procent geldt als de (executie)waarde lager is de hypotheek. U betaalt zo als snel 1.000 euro per jaar extra. De nieuwe WOZ-beschikking kan u die opslag besparen. U moet daarvoor wel zelf in actie komen.

De financiering met gemeenschapsgeld is een argument voor het openbaar maken van de taxatiewaarden. De VVD is daar fel tegen. „De waarde van je huis is een privacygevoelig gegeven. Dat moet niet zo maar op straat liggen. Er zijn grenzen”, aldus Willebrord van Beek, de woordvoerder van de VVD-fractie in de Tweede Kamer voor dit onderwerp. Het kabinet heeft lang getwijfeld over de openbaarheid van de waardegegevens. Uiteindelijk heeft staatssecretaris Jan Kees de Jager (Financiën) de Tweede Kamer laten weten dat hij de taxatieregisters gesloten wil houden. Hij redeneert als volgt: de taxatiewaarde wordt verwerkt in de belastingaangifte. Alles wat in de belastingaangifte staat is privacygevoelig. Dus is ook de WOZ-waarde een privacygevoelig gegeven.

De Vereniging Eigen Huis kijkt daar anders tegenaan. Veel verkopers van huizen hanteren de WOZ-waarde als minimumprijs voor hun huis. Er ontstaat een gelijk speelveld tussen koper en verkoper als beide toegang hebben tot dit gegeven. Overigens kunnen potentiële kopers de WOZ-waarde zelf aardig becijferen. De verkoopprijzen van vergelijkbare huizen zijn wel openbaar. Ze kosten bij het Kadaster maar 1,40 euro. Omdat ook de prijsontwikkeling per postcodegebied bekend is, kom je met wat cijferen een heel eind. Als het op privacygevoeligheid aankomt, scoort het persoonlijke gegeven van je hypotheekschuld hoger dan het objectieve gegeven van de waarde van je huis. Waarom moet het rond het vrijgeven van de officiële taxatiewaarde dan zo moeilijk liggen?

Een ander argument voor transparantie komt van de Waarderingskamer in Den Haag. Die oefent het officiële toezicht op de gemeenten uit voor onder meer de WOZ-taxaties. Ook zij pleit voor openbaarheid van de waardelijsten omdat de huizenbezitters op die manier de juistheid van de gemeentelijke taxaties beter kunnen controleren. Dat voorkomt onnodige bezwaarschriften. Bovendien is openheid een probaat middel tegen het wantrouwen dat de taxatierondes soms oproepen. In de huidige situatie kan men in de aanzet van een bezwaarprocedure de gemeente vragen om de waarderingen van een beperkt aantal vergelijkingspanden. Dat is al een barst in het geheimhoudingssysteem dat het kabinet wil handhaven. Wat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten betreft, wordt die barst een opening voor elke belangstellende in de taxatiewaardes van de woonhuizen. „Iedereen mag ons werk zien en controleren, wat de gemeenten betreft worden de WOZ-waarden openbaar”, aldus een VNG-woordvoerder.

De Tweede Kamer debatteert binnenkort met staatssecretaris De Jager over diens weigering de WOZ-waarde van woonhuizen via internet toegankelijk te maken.

Aertjan Grotenhuis

zie voor de genoemde websites: nrc.nl/geld