Hij was haar liefde, maar zij was het niet voor hem

Philippe Besson: Verzoening. Vertaald door Martine Woudt. Anthos, 142 blz. € 18,95

Philippe Besson: Verzoening. Vertaald door Martine Woudt. Anthos, 142 blz. € 18,95

Hoe goed is Philippe Besson (1968) nu eigenlijk echt? Zijn verbluffend zelfverzekerde debuut Bij afwezigheid van mannen riep de Eerste Wereldoorlog op alsof de auteur zelf in de loopgraven had gelegen, en Zijn broer was een ziektegeschiedenis die de lezer onder de huid kroop, verteld in een infectueuze stijl. Maar andere romans maakten minder indruk, en Een onbewaakt ogenblik, dat twee jaar geleden in Nederlandse vertaling verscheen, was een dieptepunt – misschien lag Bessons tempo, ieder jaar een boek, gewoon te hoog. Zijn werk is gemakkelijk te herkennen: dunne boeken met karig bedrukte pagina’s, want Besson is een auteur die een zinnetje van vijf woorden tot alinea promoveert, en dan ook nog met witregels kracht bijzet. Zijn thema’s zijn dood, ziekte, verlies, de dingen waar je niet voor je plezier over leest, en zijn stijl is sober en precies. De ene keer werkt het, de andere keer niet. Hoe heeft hij het er met Verzoening afgebracht?

De hoofdpersoon in deze briefroman is Louise, een journaliste die een affaire met Clément heeft gehad. Hij was de liefde van haar leven, maar andersom lag het anders. Toen hij Louise leerde kennen, had hij al een stabiele relatie met Claire, die hij wel overwoog te verlaten – korte tijd leidde hij een dubbelleven – maar naar wie hij uiteindelijk is teruggekeerd. Omdat haar vertrouwde omgeving voortdurend pijnlijke herinneringen aan haar verbroken liefde oproept, gaat Louise op reis naar Havana, New York en Venetië. Daarvandaan schrijft ze Clément brieven waarop ze geen antwoord verwacht. ‘Ik heb besloten je te schrijven, beter dan niets.’

In een boek over liefdesverdriet is het verschil tussen rake observaties en clichés klein. In Verzoening is het meestal raak, zoals de scène waarin Louise haar rivale opzoekt (‘Ik moest dat mysterie doorgronden waardoor je haar boven mij verkoos’) en een vrouw aantreft die niet alleen mooi, maar ook nog heel vriendelijk is: haar verslagenheid is dan compleet. ‘Ik begreep wat je bij haar deed blijven [...] Haar pluspunten heb ik niet.’ Besson weet Louises ‘weduwetijd’, de langdurige worsteling met haar verlies, invoelbaar te maken. Knap is ook dat de auteur, die nog nooit voor de verleidingen van de ironie gevallen is, de serieuze, gekwetste toon van zijn brievenschrijfster volhoudt zonder larmoyant te worden. Overigens, reizen helpt natuurlijk niet tegen liefdesverdriet, evenmin als je begraven in je werk. Wat dan wel? Lees Verzoening.