Geen zeegebied aan verstoring mens ontsnapt

Ruim veertig procent van de zeeën en oceanen op aarde heeft zwaar te lijden van menselijk invloeden. Geen zeegebied ontsnapt helemaal aan menselijke verstoring. Alleen rond de polen ligt nog ‘ongerept’ water.

Dat concludeert een omvangrijke bureaustudie naar de schade die de mens toebrengt aan oceanen, de grootste samenhangende ecosystemen. De studie is vandaag gepubliceerd in het weekblad Science.

Achttien onderzoekers, geleid door ecoloog Ben Halpern van de University of California (Santa Barbara), werkten zich door een viertrapsproces voor het opstellen van een wereldkaart van de verstoring van het zeemilieu. Zij inventariseerden alle denkbare verstoringen en bereikten overeenstemming over het gewicht dat aan elk afzonderlijk type verstoring kon worden toegekend. Daarna gingen ze voor elke vierkante kilometer oceaanoppervlak na welke verstoringen er speelden, waarna de totale verstoring per vierkante kilometer in één getal werd samengevat. Het resultaat is in een veelkleurige kaart samengebracht, volgens zes trappen van verstoring, van heel laag tot heel hoog.

De uitkomst van deze ecologische kartering is niet heel verrassend: op de Noordzee, in de wateren rond Japan en Zuidoost-Azië en rond de Caraïbische eilanden heeft de natuur het meest van de mens te lijden. Ook de Middellandse Zee en het water langs de oostkust van de VS is lokaal zeer ernstig verstoord. Er is gekeken naar zeventien verschillende soorten verstoring. Daarvan zijn klimaatverandering en waterverzuring, visserij en chemische vervuiling de belangrijkste. Maar ook zoiets als de introductie van vreemde diersoorten in een gebied telde mee. Of een verhoogde uv-straling door een onnatuurlijk dunne ozonlaag.

De betrokken onderzoekers noemen de publicatie een „wake up call” aan overheden en beleidsmakers. Het is voor het eerst dat een totaaloverzicht van deze ecologische bedreiging beschikbaar is, noteren zij. Met de inventarisatie kunnen strategieën voor beheer van ecosystemen worden opgesteld. Scheepsroutes en visserijgebieden kunnen worden verlegd.

Enkele ecologen zeiden „geschokt” te zijn door het ongunstige beeld dat de inventarisatie oproept. Anderzijds staat wel vast dat de wetenschappelijke betekenis beperkt is. De auteurs geven toe dat dat bepaalde invloeden nog niet zijn meegeteld, zoals clandestiene visserij en de neerslag van atmosferische vervuiling. Wetenschappelijk gezien het onbevredigendst is de manier waarop verschillende soorten verstoring in een getal zijn samengebracht. Daarvoor zijn geen objectieve criteria beschikbaar. Men hanteerde een expert judgement.

Bekijk de kaart vianrc.nl/wetenschap