Een frontale aanval op Bush in een goede Grisham

John Grisham: De aanklacht (The Appeal). Vertaald door Hugo Kuipers. A. W. Bruna, 335 blz. € 19,95

John Grishams De aanklacht is een zenuwslopende en braakverwekkende verkenning van de invloed van zakenleven en politiek op het rechtssysteem van de Verenigde Staten. Een schimmige campagnestrateeg probeert voor een groot chemisch bedrijf een zetel te ‘kopen’ in het Supreme Court van de staat Mississippi door een stroman als kandidaat-rechter in te zetten. Zulke rechters worden door het volk gekozen, in dit geval via een cynische verkiezingscampagne die achter de schermen wordt betaald door een onheilige alliantie van zakenleven en politiek. Grisham (een uitgesproken Democraat) ziet big business en de politieke (Republikeinse) klasse als één enkel organisme. In dit verkiezingsjaar is deze thriller een openlijke aanklacht tegen de ‘gekochte’ president Bush, Dick ‘Big Business’ Cheney en Carl Rove, de rücksichtloze campagnestrateeg van Bush. Ze worden niet bij naam genoemd, maar het fictieve gemanipuleer in Mississippi is even gruwelijk als de werkelijkheid op federaal niveau. Het is mooi om te zien dat de ‘koning der juridische thrillers’ zijn oude niveau van The Firm en The Client in dit boek weet te benaderen. Minder leuk, maar niet onverwacht, is dat Grisham weer ultradunne karakters heeft weten te creëren.

De goeieriken zijn het advocaten-echtpaar Payton, dat zich inzet voor een stadje in Mississippi dat door de lokale fabriek van multinational Krane Chemical tientallen jaren lang is gemarineerd in de kankerverwekkende stoffen die dankzij Krane in het grondwater belandden. De Paytons winnen in het begin van De aanklacht (dat eigenlijk vertaald had moeten worden als Het beroep) een rechtzaak tegen Krane omdat de wandaden van het bedrijf overduidelijk tot 65 doden hebben geleid. Het hoger beroep, zo vreest slechterik Carl Trudeau, eigenaar van Krane, zal hetzelfde peperdure vonnis opleveren als er niet iets gedaan wordt aan de samenstelling van de rechtbank.

De Paytons zijn als karakters een stelletje tweedimensionale sukkels en ook de oerslechte Trudeau is een bordkartonnen klootzak die Grisham vooral vormgeeft via diens vrouw Brianna, een anorectische trophy wife met de onvermijdelijke borstimplantaten. De echte hoofdpersoon is echter weer De Plot. Deze vertoont alle lagen, onverwachte eigenschappen en komische trekjes die Grisham maar niet aan zijn karakters weet te schenken. Een goede Grisham is als een enorm stuk plot met slagroom, dat je in één hap naar binnen wilt schuiven. De aanklacht is zo’n goede Grisham.