‘Zeg Wout, ik wil alleen nog maar onder jou werken’

De PvdA organiseerde gisteren een feestje naar aanleiding van het eenjarig bestaan van het kabinet. Met nepchampagne en een peptalk. „Wij gaan het doen! Yes we can!”

Nee, de PvdA schenkt geen champagne, beklemtoont leider Wouter Bos. Alleen „goedkope nepchampagne”. Het is maar prosecco, verontschuldigen ook andere bewindslieden de dienbladen vol spuitwijn: een PvdA-feestje moet immers een beetje „calvinistisch” blijven, vindt Bos.

Een vloot glimmende dienstwagens stond gisteravond voor hotel Arena in Amsterdam. Als enige regeringspartij zag de PvdA in één jaar Balkenende IV aanleiding om de „goedkope nepchampagne” te ontkurken. Alle sociaal-democratische bewindslieden gingen in een warme ambiance van rood licht en kaarsjes het podium op om de verworvenheden breed uit te meten. Want die zijn er, bleek uit een urenlange praatmarathon onder gezellig kritische leiding van Wouke van Scherrenburg en cabaretier Dolf Janssen.

Vanwaar dit nieuwe format? Sinds de „luwte van het pluche der oppositie heeft plaatsgemaakt voor de guurte van de verantwoordelijkheid” (Bos), herhalen PvdA-kopstukken onvermoeibaar dat Balkenende IV een sociaal-democratisch kabinet is. Partijstrategen kijken bezorgd naar het verleden. Recente uit noodzaak geboren samenwerkingsverbanden onder een christen-democratische premier resulteerden na zowel het kabinet Van Agt II (1981-1982) als Lubbers III (1989-1994) in verkiezingsnederlagen.

De PvdA moet zichtbaar blijven, denkt interim-fractievoorzitter Mariëtte Hamer, zodat het CDA bij succes niet aan de haal gaat met de zogeheten premierbonus. En optimistisch, want de PvdA torst te veel het leed van de wereld op zijn schouders.

En nederlagen kan de PvdA zich niet veroorloven nu de linkse rivaal SP de partij in haar bestaan bedreigt. Ook vanavond tracht Jan Marijnissen roet in het eten te gooien. In het tv-programma De Nieuwste Show fronst hij heel lang zijn wenkbrauwen om één verdienste van dit kabinet te vinden „nee, sorry, lukt niet”. In Het Financieele Dagblad van vandaag constateert hij dat het na honderd dagen „schoolvakantie” „oorverdovend stil” is rond Balkenende IV. De PvdA? Inwisselbaar met de VVD, aldus de oppositieleider.

Peptalk zit een PvdA’er niet in de genen, maar Hamer doet op het podium haar best. Balkenende IV is vorig jaar wel heel snel afgeschreven. Maar in zo’n eerste jaar leg je de verhoudingen vast, pas dan begint het werk en kan ware liefde opeens ontstaan. „Wat een droom dat Jan Peter over drie jaar tegen Wouter zegt: Zeg Wout, ik wil alleen nog maar onder jou werken”. Waarna Hamer het optimisme van Amerikaanse Democraat Barack Obama imiteert: „Wij gaan het doen! Yes we can”!

Bij de PvdA gaat het wel over inhoud, dus komt er maar geen eind aan de talkshow. Wat valt er voor de PvdA na één jaar te vieren? De 27.000 asielzoeker die onder het generaal pardon vallen, zegt staatssecretaris Albayrak. Minister Plasterk (OCW) is „trots op Dijsselbloem” en op het rappe tempo waarmee hij een miljard euro vond voor lerarensalarissen. Aboutaleb (Sociale Zaken) werkt keihard aan schuldsanering, minister Vogelaar is blij met de geringe huurstijging. In hotel Arena is het gehalte aan Kamerleden, fractiemedewerkers en journalisten erg hoog. En die willen met elkaar praten, zodat de goednieuwsshow op het podium steeds in geroezemoes ondergaat, ondanks schorre uithalen van Van Scherrenburg. („Netwerken doet u buiten maar!”)

Niet helemaal geslaagd, sombert Hamer achteraf. Ongelukkig zaaltje, te veel sprekers, te veel rumoer. Een feestje bij twee jaar Balkenende IV verwacht zij niet. Want zo is de PvdA: altijd vol zelfkritiek.