Opvallend onervaren ‘parel’

Rama Yade, staatssecretaris voor Mensenrechten, moet uitdragen dat het Frankrijk van Sarkozy een modern land is. Wie is ze?

Ze zat zondag pal naast Ayaan Hirsi Ali op het podium in Parijs, de jonge Franse staatssecretaris voor Mensenrechten. Oppositieleider Ségolène Royal, een stukje verder op het rijtje klapstoelen voor prominenten, beloerde haar met ongeveinsde nieuwsgierigheid. Eenmaal voor de microfoon, had Rama Yade slechts enkele woorden nodig om zichzelf te typeren. Over haar schouder, rechtstreeks tegen Ayaan Hirsi Ali: „Net als u ben ik van Afrikaanse afkomst. Net als u ben ik geëmigreerd naar Europa. Net als u ben ik geboren op islamitische grond.”

Moslim Rama Yade vindt dat Hirsi Ali ‘hele harde dingen’ zegt over de islam. Maar ze bewondert Hirsi Ali. Yade is een van de voorstanders van de Franse nationaliteit voor het ex-Tweede Kamerlid. Maar wie is ze zelf?

Ramatoulaye Yade begon haar leven in hogere kringen in Dakar, in Senegal in 1976. Haar vader was een medewerker van de dichter-president Léopold Senghor. Op haar negende verhuisde ze met haar moeder naar de Parijse voorstad Colombes, waar ze op dit moment campagne voert om tot burgemeester te worden gekozen. Ze is getrouwd met de zoon van de bekende Pools-Canadese zanger van jiddische liederen Ben Zimet.

Dat zijn de feiten. Maar Rama Yade is ook een symbool. Met Rachida Dati (Justitie) en Fadela Amara (Stadsbeleid) is zij ook een van de ‘parels’ met wie president Sarkozy wil aantonen dat zijn regering een weerspiegeling is van de maatschappij. Van Washington tot Dakar schuift hij haar naar voren als bewijs van Franse moderniteit.

Tot 14 januari vorig jaar was Rama Yade een talentvolle, maar onbekende functionaris van Sarkozy’s partij UMP, belast met diversiteit. Net als tientallen andere sprekers had ze een paar minuten gekregen om de UMP-leden toe te spreken op het congres dat Sarkozy officieel tot presidentskandidaat koos. Yade maakt er een vlammend betoog van waarin ze uitlegde waarom ze voor haar emancipatie als zwarte vrouw niet bij links terecht kan. Duizenden partijleden onderbraken hun gebabbel voor haar tirade tegen verstikkende goede bedoelingen en de hypocrisie van een Republiek zonder kleuren. Later verscheen haar boek met de trotse titel ‘Noirs de France’. „Men heeft soms de indruk te storen door zwart te zijn in een blank land.”

De strijd van Rama Yade gaat meer over huidskleur en koloniale erfenissen dan over religie. Als staatssecretaris krijgt ze kritiek wegens haar opvallende onervarenheid. Ze voerde actie in de Parijse voorstad Saint-Denis voor illegalen, tegen het communistische stadsbestuur. Vorige week verklapte ze in 2005 tegen de Europese Grondwet te hebben gestemd. Deze week schold ze journalisten uit voor „aasgieren” die het op Sarkozy voorzien hebben.

Franse bewindslieden hebben een woord voor hun strijd om politieke invloed: exister, bestaan. Rama Yade bestáát.