Caselex: googelen voor eurojuristen

Persoonlijke ergernis inspireerde jurist Marc de Vries tot het opzetten van een database over Europese rechtspraak. „Een impuls voor verdere harmonisatie van het recht in Europa.”

Vijf jaar heeft hij er met zijn compagnon „meer dan fulltime” aan gewerkt. Klaar is hij „nog lang niet”. Maar zijn product is nu rijp voor lancering.

Het heet ‘Caselex’ en het is een online databank met uitspraken van nationale rechters in alle Europese landen. „Europa’s eerste database met jurisprudentie van nationale rechtszaken met een Europese dimensie”, zegt initiatiefnemer Marc de Vries niet zonder trots. Zijn Caselex is vorige maand van start gegaan.

Het is googelen voor eurojuristen. Je tikt ‘intellectual property’ (de voertaal is Engels) of een bepaling uit een Europese regeling in en de zoekmachine van Caselex geeft een opsomming van rechtszaken over dat onderwerp, van Zweden tot Griekenland, van Portugal tot Polen. Telkens met een Engelse samenvatting, plus de integrale uitspraak met samenvatting in de oorspronkelijke taal.

Caselex is nog in opbouw, zegt early adopter Jolling de Pree van kantoor De Brauw Blackstone Westbroek (advocaten, notarissen) dat De Vries met raad en daad ter zijde staat. „In potentie biedt Caselex drie voordelen: snelheid, toegankelijkheid en kwaliteit. Je krijgt snel overzicht van de stand van zaken elders, in een leesbare taal. Daarmee kun je als juridische dienstverlener je voordeel doen.”

Caselex begon met een particuliere ergernis. De Vries stoorde zich als beginnend advocaat halverwege de jaren negentig aan de complete afwezigheid van rechtspraak over de interpretatie van Europees recht uit andere landen. „In een rechtzaak over productaansprakelijkheid stuitte ik op een vraag waarop mijn nationale rechtsbronnen geen antwoord hadden. Tegelijkertijd kon ik me niet voorstellen dat er niet ergens in Europa een rechter was die de vraag waarmee ik zat al beantwoord had. Maar hoe kon ik daar achter komen?”

De kwestie zou hem niet meer loslaten. Later hield hij zich als adviseur van de Europese Commissie intensief bezig met openbaarheid en exploitatie van overheidsinformatie. In 2004 sleepte hij, samen met enkele zakenpartners, twee miljoen aan Europese subsidie in de wacht om de haalbaarheid van Caselex te onderzoeken en een databank op te zetten.

De subsidiegever was onder de indruk van de basisfilosofie, zegt De Vries. „Brussel ziet ontsluiting van nationale rechtspraak als een van de belangrijkste drijvende krachten achter verdere harmonisatie van het recht in Europa.”

De Vries, inmiddels adviseur af en kleine zelfstandige, zou er meer dan een dagtaak aan krijgen. Niet in de laatste plaats door het oligarchische karakter van de markt voor juridische informatie. „Vrijwel overal heb je een enkele dominante speler aan de aanbodzijde die dus interessante marges kan bedingen, en een hele versnipperde vraagzijde die nauwelijks alternatieven heeft. Niet echt een kweekvijver voor innovatie.”

Congsies van grote uitgevers en hoogste rechtscolleges die de toegang tot rechterlijke uitspraken blokkeerden, grote uitgevers die rechterlijke instanties aanspoorden de prijs voor jurisprudentie op te voeren – De Vries maakte het allemaal mee.

Maar andermaal bracht Brussel uitkomst, dit keer met de richtlijn Hergebruik Overheidsinformatie uit 2003. Die dicteert dat overheidsinformatie binnen de EU voor iedereen in gelijke mate toegankelijk en herbruikbaar moet zijn en dat er geen exorbitante ‘toegangsprijzen’ mogen worden verlangd. Dat hielp Caselex om een voet tussen de deur te krijgen.

Inmiddels biedt Caselex toegang tot meer dan 1.400 uitspraken van hoogste rechtscolleges uit 22 landen op vijf rechtsgebieden. Met negen landen (Cyprus, Denemarken, Letland, Liechtenstein, Luxemburg, Malta, Slovenië, Slowakije en Zwitserland) lopen de contractbesprekingen nog.

De selectie en inhoud wordt verzorgd door locale ‘juridische correspondenten’, inmiddels zo’n tachtig in getal. Zij dragen de rechtzaken aan en verzorgen de samenvattingen. Na een kwaliteitstoets belanden hun bijdragen in de database.

De doelgroep bestaat uit juridische professionals die te maken hebben met de toepassing van Europees recht (jaarabonnement 800 euro). In de tweede helft van volgend jaar hoopt De Vries uit de rode cijfers te zijn.

De databank is te vinden onder: www.caselex.com