Leerzaam loeren naar beroemde mensen

Merkwaardige dingen doen mensen als ze beroemd zijn en even merkwaardig worden ze bejegend. Op MTV was een ongetwijfeld oud programma te zien, The fabulous life of Britney Spears. Aan dat life is al lang niets meer fabulous, maar hier was Britney nog helemaal Britney, jong, mooi, succesvol, en dus komt er als zij op het strand zit met een vriendin een man die haar onbeschaamd begint te filmen, hoe ze hem ook aanraadt op te hoepelen, zodat wij kunnen denken: wat erg als je zó beroemd bent. Terwijl we intussen wel gewoon zitten te kijken naar het filmpje van die man, want dat is wat we zagen. Verder kwamen we ook van alles weten over Britneys koopgedrag, de prijs van haar tassen die van alligatorleer zijn, het soort ondergoed dat ze draagt (het duurste ondergoed ter wereld) en dat ze daar strings van heeft in alle kleuren van het seizoen, en dat ze een keer bij Tiffanys in een paar uur 25.000 euro heeft uitgegeven en, en, en... Hoogstmerkwaardige belangstelling die iets uitgesproken onsmakelijks heeft, maar blijkbaar willen wij heel graag weten wat andere mensen met hun geld doen als ze veel geld hebben.

Ik zeg ‘blijkbaar’ want Pauw en Witteman wilden het ook graag weten van schrijver Jan Siebelink, die heel koket met zijn ogen zat te knipperen en een klein mondje trok en nuffig zei dat hij zich soms wel eens iets toestond, „uit esthetische overwegingen”. Zijn schoenen, vooruit dan, hadden 1.200 euro gekost. In Parijs.

Fijn, nu weet iedereen dat. En hij heeft ook een sportauto - ai, ben het merk alweer kwijt.

Het is natuurlijk wel echt iets waar televisie voor is: beroemde mensen zien die je in het echt nooit ziet (hoewel je Siebelink best in het wild kunt tegenkomen) en dan lekker van alles over ze horen. De televisie is een heerlijke manier om te gluren en te loeren, en je kunt er zelfs schande van spreken dat de televisie dat doet en tóch lekker alles zien en te weten komen. Het is niet de fraaiste kant van de gedragingen van onze soort, maar hij is er wel. En het is een onschuldig vermaak, dat wil zeggen zolang je Britney Spears niet bent. Aan haar zie je dat onze belangstelling ook tamelijk funeste gevolgen kan hebben. Siebelink kan het denk ik wel aan.

Televisie is er niet alleen om te gluren, maar natuurlijk ook om dingen van op te steken. De BBC verzorgde een programma over hoe mensen beslissingen nemen (niet ‘maken’!) en over hoeveel emotie daarbij komt kijken, ook als we denken dat we rationeel zijn. Dat weten we inmiddels natuurlijk al wel, maar het programma vermeldde toch een paar heel interessante dingen.

Er was bijvoorbeeld een experiment gedaan met proefpersonen die steeds uit twee foto´s eentje moesten kiezen. Ze kregen die dan toegeschoven, althans dat leek zo, ze kregen eigenlijk de andere. Dat merkten ze niet. Sterker nog, ze motiveerden de keuze die ze niet gemaakt hadden met beweringen als „ik vond deze sympathieker”, „een opener blik” etc. Tachtig procent van de mensen doet dat zo. Dus niet denken: ik niet. De onderzoekers concludeerde eruit dat we een beslissing waarin we al enige hersenenergie hebben gestoken, niet graag herroepen, we willen graag goed gekozen hebben. Een fenomeen dat iedereen kent: eerst hangen er alleen maar non-descripte kleren in de winkel, of lijken alle keukens op elkaar, maar heb je een jas c.q. een keuken gekozen, dan is dat heel duidelijk de mooiste.

Wat ook goed is om te weten, als je iemand gunstig wilt stemmen, is dat iets warms in handen gehad hebben, een kop koffie bijvoorbeeld, de mensen positiever ingesteld maakt. Als ze kort daarna iemand ontmoeten, vinden ze die geschikter en betrouwbaarder, dan als ze iets kouds in handen hebben gehad. Hoe dat precies kan weet men nog niet.

Er was ook nog iemand die meende dat we beïnvloed worden door dingen die we nog niet kunnen weten, maar dat ligt ingewikkeld, ook wetenschappelijk gezien. Toch een leerzame avond: Britney Spears kocht dure onderbroeken, Jan Siebelink draagt schoenen van 1.200 euro en een kop warme koffie doet wonderen. Allemaal nieuws.