Leerlingen dupe van 20 jaar politiek falen

De overheid heeft het waarborgen van de kwaliteit van het onderwijs ernstig verwaarloosd. Er was in de afgelopen twintig jaar geen deugdelijk toezicht op die kwaliteit. En politiek belang ging boven het belang van het kind.

Dat zijn de belangrijkste conclusies die de parlementaire onderzoekscommissie onderwijsvernieuwingen vandaag presenteert in haar eindrapport Tijd voor onderwijs. De commissie, bestaande uit Tweede Kamerleden van vrijwel alle partijen, staat onder leiding van Jeroen Dijsselbloem (PvdA).

Het parlementaire onderzoek werd vlak na de kabinetsformatie ingesteld, naar aanleiding van protesten van scholieren die klaagden dat ze onvoldoende les kregen en te veel werden vrijgelaten.

De commissie onderzocht met name de vernieuwingen in de jaren negentig: de basisvorming, de Tweede Fase en het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo). De vernieuwingen werden vooral doorgevoerd door PvdA-bewindslieden, maar ook CDA en VVD droegen politieke verantwoordelijkheid. De commissie oordeelt hard over de bewindslieden. „Het politiek belang kreeg meer gewicht dan het belang van het kind”, zegt Dijsselbloem in een interview met deze krant.

De commissie concludeert dat politici last hadden van ‘tunnelvisie’. Kritiek werd stelselmatig genegeerd en de Tweede Kamer heeft haar taak om de macht te controleren ernstig verzaakt. Ook werden grote risico’s genomen, vooral met leerlingen met gedrags- en leerstoornissen en door de invoering van het ‘nieuwe leren’, een vorm van onderwijs waarbij leerlingen zelfstandiger werken. De problemen van de groeiende groep allochtone leerlingen waren bekend, maar werden grotendeels genegeerd. Dijsselbloem spreekt van een „ontluisterend beeld”.

De belangrijkste aanbeveling van de commissie is dat de overheid nu duidelijk moet gaan voorschrijven wat de kinderen op school en in welke klas moeten leren. Scholen moeten zelf bepalen hoe ze dat in de praktijk brengen.

De Tweede Kamer debatteert binnenkort over het rapport. Kamerleden onderschrijven de harde conclusies. Ook minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) „herkent veel in het rapport”. Wel vindt hij het „onjuist om alleen de PvdA te grote schuld over wat er mis is gegaan in de schoenen te schuiven.”

Onderwijsrapport

Pagina 3

Interview Dijsselbloem

Reacties, aanbevelingen

Betrokken bewindslieden

Pagina 7

Commentaar, citaten

Rapport en nieuwsthema op nrc.nl/onderwijs